Ισραήλ και Ελλάδα σε επιφυλακή καθώς η επιστροφή της Τουρκίας στα F-35 εντείνεται

Η Άγκυρα αποκλείστηκε από το πρόγραμμα F-35 το 2019

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΊΑΣ
ΑΜΥΝΑ
/Euractiv
[Φωτογραφία από τον Andrzej Iwanczuk/NurPhoto μέσω Getty Images]

Η φαινομενική αποφασιστικότητα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να κάνει τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «ευτυχισμένο» στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα τον επόμενο μήνα έχει αυξήσει τις ανησυχίες στις γειτονικές χώρες Ελλάδα και Ισραήλ, οι οποίες αντιτίθενται σε οποιαδήποτε πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία.

«Πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα τους κάνει (την Τουρκία) πολύ χαρούμενους», δήλωσε ο Τραμπ την περασμένη εβδομάδα όταν ρωτήθηκε για τα σχέδιά του για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στις 7-8 Ιουλίου.

Το Reuters ανέφερε ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει ήδη ειδοποιήσει το Κογκρέσο για την πρόθεσή της να εγκρίνει την πώληση αμερικανικών κινητήρων αξίας 613 εκατομμυρίων ευρώ για το KAAN, το μαχητικό αεροσκάφος πέμπτης γενιάς της Τουρκίας, το οποίο βρίσκεται υπό ανάπτυξη.

Το μεγαλύτερο ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν η Ουάσινγκτον θα ανοίξει επίσης τον δρόμο για την απόκτηση μαχητικών αεροσκαφών F-35 από την Τουρκία . Η Άγκυρα αποκλείστηκε από το πρόγραμμα F-35 το 2019, μετά την αγορά του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400, το οποίο η Ουάσινγκτον υποστήριξε ότι αποτελούσε απειλή για την ευαίσθητη τεχνολογία του αεροσκάφους, ενδεχομένως συλλέγοντας δεδομένα ραντάρ για το F-35.

Το Ισραήλ και η Ελλάδα έχουν αντιταχθεί σταθερά σε οποιαδήποτε τουρκική απόκτηση του αμερικανικής κατασκευής αεροσκάφους, υποστηρίζοντας ότι αυτό θα διαβρώσει το τεχνολογικό τους πλεονέκτημα και θα αλλάξει την περιφερειακή στρατιωτική ισορροπία. Ενώ η Ελλάδα έχει παραγγείλει το F-35, το Ισραήλ χρησιμοποιεί τη δική του τροποποιημένη έκδοση του αεροσκάφους, το οποίο έχει συμμετάσχει σε μάχες πάνω από τον Λίβανο, τη Συρία και το Ιράν.

Σε συνέντευξή του στο Euractiv τον Μάιο, ο πρεσβευτής του Ισραήλ στην Ελλάδα, Νόαμ Κατζ, δήλωσε ότι η «εχθρική» συμπεριφορά της Τουρκίας στην περιοχή ήταν αρκετός λόγος για να απορρίψει η Ουάσινγκτον το αίτημα της Άγκυρας να επανενταχθεί στο πρόγραμμα F-35.

«Οι Αμερικανοί θα αποφασίσουν και η Αμερική έχει τα δικά της συμφέροντα. Το Ισραήλ πιστεύει ότι, σε αυτό το σημείο, η προμήθεια αυτών των αεροσκαφών στην Τουρκία δεν είναι κάτι επιθυμητό στην περιοχή μας», δήλωσε ο Katz.

Εν τω μεταξύ, η Δημοκρατική βουλευτής Ντίνα Τάιτους συλλέγει υπογραφές για μια επιστολή που θα καλεί το Κογκρέσο να εμποδίσει οποιαδήποτε πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία.

«Η πώληση των F-35 δεν είναι κάτι που έχει ολοκληρωθεί», δήλωσε στο Euractiv ένας περιφερειακός αξιωματικός πληροφοριών με γνώση του θέματος .

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, η πώληση των κινητήρων KAAN είναι πιθανό να προχωρήσει, ενώ οποιαδήποτε πρόοδος στο θέμα των F-35 θα μπορούσε να εξαρτηθεί από μια συμφωνία βάσει της οποίας η Τουρκία θα πουλήσει το σύστημα S-400 σε τρίτη χώρα αντί να το επιστρέψει στη Ρωσία. Η Νότια Κορέα έχει αναφερθεί ως ένας πιθανός προορισμός.

Κατά τη διάρκεια συνάντησης τη Δευτέρα με την πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Αθήνα, Kimberly Ann Guilfoyle, ο πρώην πρωθυπουργός και ηγέτης του κόμματος ΕΛΑΣ, Αλέξης Τσίπρας, προέτρεψε την Ουάσινγκτον να σταματήσει την πώληση πρόσθετου αμερικανικού στρατιωτικού εξοπλισμού στην Τουρκία, συμπεριλαμβανομένων των μαχητικών αεροσκαφών F-35. Η αριστερή πολιτικός δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να ασκήσουν πίεση στην Άγκυρα να σεβαστεί το διεθνές δίκαιο ενόψει της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ.

Εν τω μεταξύ, η διπλωματική διένεξη μεταξύ Ισραήλ και Τουρκίας έχει κλιμακωθεί.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε την Κυριακή ότι το Ισραήλ λαμβάνει «σοβαρά» τις απειλές του Ερντογάν κατά της χώρας και θα θέσει τις ανησυχίες του στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με τον Γιώργο Τζογόπουλο, ανώτερο ερευνητή στο Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ), ο Τραμπ συμμετέχει σε ευρύτερες διαπραγματεύσεις με τον Ερντογάν σχετικά με τον ρόλο της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή και επιδιώκει να «επιτύχει το μέγιστο» από τις συνομιλίες.

Εν τω μεταξύ, η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η εμβάθυνση της στρατιωτικής συνεργασίας μεταξύ Ισραήλ, Ελλάδας και Κύπρου ισοδυναμεί με προσπάθεια γεωστρατηγικής περικύκλωσης της Τουρκίας και αποτελεί απειλή για την εθνική της ασφάλεια.

Ισραηλινές πηγές ασφαλείας σημειώνουν ότι ορισμένα εξαρτήματα του προγράμματος F-35 κατασκευάζονται ή αναπτύσσονται από ισραηλινές εταιρείες. Εκτός από τα εξωτερικά φτερά, αυτό περιλαμβάνει το σύστημα απεικόνισης που τοποθετείται στο κράνος και αναπτύχθηκε από την ισραηλινή εταιρεία αμυντικών επιχειρήσεων Elbit. Η Ιερουσαλήμ, πρόσθεσαν, δεν θα ήταν καθόλου ευχαριστημένη αν αυτά τα ισραηλινά εξαρτήματα βρίσκονταν σε ένα τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος.

(σε, cm)