«Ιστορική νίκη» Πασινιάν με πάνω από 50% στις κρίσιμες εκλογές στην Αρμενία
Η ψηφοφορία της Κυριακής σηματοδοτεί τη φθίνουσα επιρροή της Μόσχας σε μια περιοχή που κυριαρχούσε κάποτε η Ρωσία, παρά τις αναφερόμενες απειλές και τις καταγγελίες για παρέμβαση
Η Αρμενία αποφάσισε να γυρίσει σελίδα στο ταραχώδες πολιτικό της παρελθόν, δίνοντας στον εν ενεργεία πρωθυπουργό Νικόλ Πασινιάν ισχυρή εντολή για ένα ισορροπημένο, φιλοδυτικό μέλλον.
Οπως ανακοινωσε το πρωί της Δευτέρας η Κεντρική Εκλογική επιτροπή, με καταμετρημένες τις ψήφους στα 1.924 από τα 2.005 εκλογικά τμήματα (ποσοστό ενσωμάτωσης άνω του 90%) το κόμμα «Συμφωνια Πολιτών» του πρωθυπουργού Πασινιάν προηγείται έχοντας ποσοσό που οριακά ξεπερνά το 50% (50,04% για την ακρίβεια).
Η «Ισχυρή Αρμενία» του ρωσοαρμένιου δισεκατομμυριούχου Σαμβέλ Καραπετιάν περιορίζεται στο 23%. Δύο ακόμη αντιπολιτευόμενες δυνάμεις, η συμμαχία «Αρμενία» του πρώην προέδρου Ρόμπερτ Κοτσαριάν και το κόμμα «Ευημερούσα Αρμενία», πέρασαν επίσης το εκλογικό όριο, αποσπώντας περίπου το 10% και το 4% των ψήφων αντίστοιχα. Η συμμετοχή έφτασε το 59%, σύμφωνα με την Εκλογική Επιτροπή.
Η ψηφοφορία της Κυριακής σηματοδοτεί τη συρρίκνωση της επιρροής της Μόσχας σε μια περιοχή όπου κάποτε κυριαρχούσε η Ρωσία, παρά τις αναφορές για απειλές από τη Μόσχα και για παρεμβάσεις.
Η Αρμενία και η Ρωσία είναι τυπικά σύμμαχοι, όμως η Μόσχα έχει συγκρίνει τις φιλοδοξίες της πρώην σοβιετικής δημοκρατίας να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση με έναν από τους λόγους που επικαλέστηκε για την πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία το 2022.
Η πρώτη αντίδραση Πασινιάν
Ο Πασινιάν χαιρέτισε τη «ιστορική νίκη» του κόμματός του, «η οποία θα διασφαλίσει την αιωνιότητα και την ανάπτυξη της Αρμενίας».
Δεσμεύτηκε να «συνεχίσει την πορεία προσέγγισης με τη Δύση», αναπτύσσοντας παράλληλα τις σχέσεις της Αρμενίας με τη Ρωσία.
«Ο αρμενικός λαός ψήφισε υπέρ της περιφερειακής ευημερίας και συνεργασίας και ελπίζω ότι αυτό θα προκαλέσει μια θετική ανταπόκριση από την Τουρκία και το Αζερμπαϊτζάν», δήλωσε ο Πασινιάν, προσθέτοντας ότι «χρειάζεται να θεσμοθετήσουμε την ειρήνη μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν».
Δεσμεύτηκε επίσης για «την οριστική εξάλειψη του εγκληματικού-ολιγαρχικού συστήματος από την Αρμενία», λέγοντας: «Οι ηγέτες αυτών των δυνάμεων πρέπει να λογοδοτήσουν ποινικά».
Η πρώτη αντίδραση από την ΕΕ
Η Αρμενία επέλεξε «το μέλλον της στην Ευρώπη», παρά τις ρωσικές πιέσεις, δήλωσε η επικεφαλής της διπλωματίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κάγια Κάλας, την επομένη των βουλευτικών εκλογών τις οποίες φέρεται να κέρδισε ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν.
«Ασφαλώς η καταμέτρηση των ψηφοδελτίων συνεχίζεται, ωστόσο φαίνεται πως, παρά την ισχυρή ρωσική πίεση, οι άνθρωποι επιλέγουν εντούτοις ένα ευρωπαϊκό μέλλον, κάτι που είναι καλό πράγμα», δήλωσε η Κάλας πριν από την άτυπη σύνοδο των υπουργών Άμυνας της ΕΕ στην Κύπρο.
Το κλίμα πριν τις εκλογές
Οι εκλογές διεξήχθησαν μετά από χρόνια αναταραχής, αφότου ο Πασινιάν ανέβηκε στην εξουσία χάρη σε μια επανάσταση του δρόμου το 2018.
Κατά την προεκλογική εκστρατεία, ο Πασινιάν υιοθέτησε οξύ τόνο, λέγοντας στους Αρμένιους ότι το μέλλον τους διακυβεύεται και συγκρουόμενος ανοιχτά με τους επικριτές και την αντιπολίτευση, οι οποίοι τον κατηγορούσαν ότι εγκατέλειψε το Καραμπάχ και πρόδωσε τη χώρα.
Το κεντρικό μήνυμα του Πασινιάν ήταν ότι έκλεισε το κεφάλαιο με το Αζερμπαϊτζάν για να οικοδομήσει ένα ειρηνικό και ευημερούν μέλλον για την περιοχή του Νοτίου Καυκάσου.
Ο 51χρονος έχει επίσης επιδιώξει να μειώσει την εξάρτηση της Αρμενίας από τη Μόσχα, μετά την αποτυχία της να βοηθήσει κατά τη σύγκρουση στο Καραμπάχ.
Ενώ ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ πρόσφερε την «ΟΛΙΚΗ στήριξή του για επανεκλογή» στον «μεγάλο φίλο και ηγέτη» Πασινιάν, η Μόσχα έχει ενοχληθεί από την πιθανή απώλεια ακόμη ενός συμμάχου στην «αυλή» της.
«Θα αποδεχθούμε οποιαδήποτε επιλογή κάνει ο λαός», δήλωνε νωρίτερα ο Πασινιάν σε δημοσιογράφους σε εκλογικό τμήμα στο Ερεβάν, αφού ψήφισε.
Δεσμεύτηκε ότι η Αρμενία θα ακολουθήσει μια ισορροπημένη εξωτερική πολιτική μετά τις εκλογές, επιμένοντας ότι «δεν τίθεται ζήτημα επιλογής» ανάμεσα στη Ρωσία και τη Δύση.
Το Κρεμλίνο έχει κατηγορηθεί ότι προσπάθησε να επηρεάσει την ψηφοφορία.
Αναλυτές έχουν επισημάνει την παρουσία παραπληροφόρησης στο διαδίκτυο, δραστηριότητα χάκερ και φιλοκρεμλινικές αφηγήσεις που παρουσιάζουν τη συνεργασία με τη Δύση ως επικίνδυνη.
Τις εβδομάδες πριν από την ψηφοφορία, η Ρωσία απαγόρευσε τις εισαγωγές αρκετών προϊόντων από την Αρμενία, κίνηση που θεωρήθηκε προσπάθεια άσκησης οικονομικής πίεσης στη χώρα.
Και Αρμένιοι αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι «εχθροί της ελευθερίας» χρηματοδοτούν προπαγανδιστικές εκστρατείες.
Απερίσκεπτη βιασύνη
Ο Πασινιάν επιμένει ότι δεν επιδιώκει ρήξη με τη Μόσχα, αλλά η προεκλογική εκστρατεία εξελίχθηκε σε μάχη για το γεωπολιτικό μέλλον της Αρμενίας.
Ο Πασινιάν και οι βασικοί αντίπαλοί του κατηγόρησαν ο ένας τον άλλον ότι διακινδυνεύουν μια νέα σύγκρουση.
Ο Πασινιάν είπε στους ψηφοφόρους ότι η Αρμενία θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με έναν «καταστροφικό πόλεμο» με το Αζερμπαϊτζάν μέσα σε λίγους μήνες, αν το κόμμα του δεν εξασφάλιζε ισχυρή πλειοψηφία.
Οι αντίπαλοί του χαρακτήρισαν αυτή τη ρητορική εκφοβιστική.
Τα αντιπολιτευόμενα κόμματα κατηγόρησαν τις αρχές για εκλογικές παρατυπίες και καταστολή, ειδικά σε βάρος των μελών των προεκλογικών τους επιτελείων.
Η Ερευνητική Επιτροπή της Αρμενίας ανακοίνωσε ότι έχει ανοίξει 59 ποινικές υποθέσεις για καταγγελθείσες εκλογικές παραβιάσεις, συμπεριλαμβανομένης της πολλαπλής ψήφου, και έχει προχωρήσει στη σύλληψη εννέα ατόμων.
Ο ηγέτης της «Ισχυρής Αρμενίας», Σαμβέλ Καραπετιάν, έχει απορρίψει τις κατηγορίες ότι θα επαναφέρει την Αρμενία στη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας, αλλά προειδοποίησε για την «απερίσκεπτη βιασύνη» του Πασινιάν προς τη Δύση.
Βρίσκεται σε κατ' οίκον περιορισμό από πέρυσι, κατηγορούμενος για σχέδιο πραξικοπήματος, κατηγορίες τις οποίες απορρίπτει ως πολιτικά υποκινούμενες.
Ψήφισαν για την ειρήνη
Το δημοκρατικό προφίλ του Πασινιάν βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο της εκλογικής αναμέτρησης.
Οκτώ χρόνια αφότου ανέλαβε την εξουσία με την υπόσχεση να ξηλώσει το ολιγαρχικό σύστημα της Αρμενίας, αντιμετωπίζει ολοένα και περισσότερες κατηγορίες για δημοκρατική οπισθοχώρηση.
Παρόλα αυτά, για πολλούς Αρμένιους, η αντιπολίτευση εξακολουθεί να ταυτίζεται με τη ρωσική επιρροή και τους ολιγάρχες.
«Ψήφισα για την ειρήνη. Μόνο ο Πασινιάν μπορεί να φέρει ειρήνη», δήλωσε στο πρακτορείο AFP ένας ψηφοφόρος, ο 63χρονος τεχνίτης Χάκομπ Χακομπιάν.
Ένας άλλος ψηφοφόρος, ο 59χρονος μηχανολόγος μηχανικός Χατσατούρ Μοβσισιάν, είπε ότι στήριξε ένα αντιπολιτευόμενο κόμμα «επειδή η χώρα, και όλοι μας, χρειαζόμαστε αλλαγή, στην εξωτερική πολιτική, στην εσωτερική πολιτική και στις διαπραγματεύσεις με το Αζερμπαϊτζάν».
