Συνεχίζοντας την περιήγησή σας στον ιστότοπό μας, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies, την αναθεωρημένη Πολιτική Απορρήτου και τους Όρους Χρήσης. Μπορείτε να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies μέσω του προγράμματος περιήγησής σας.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επιβιβάζεται στο Air Force One στη Βάση Άντριους του Μέριλαντ για ένα ταξίδι στην Κίνα, στις 12 Μαΐου 2026. /CFP
Σημείωση του συντάκτη: Ο Krzysztof Pelc, ειδικός σχολιαστής του CGTN, είναι καθηγητής διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Το άρθρο αντικατοπτρίζει τις απόψεις του συγγραφέα και όχι απαραίτητα εκείνες του CGTN.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ φτάνει στο Πεκίνο στις 13 Μαΐου για τη σύνοδο κορυφής με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ. Η ατζέντα κυριαρχείται από το εμπόριο, με τη δέσμευση να διατηρηθούν οι δασμοί στο τρέχον επίπεδο μεταξύ των δύο χωρών, μεταξύ των πιο ρεαλιστικών αποτελεσμάτων. Μπορεί να υπάρξουν μετριοπαθείς ανακοινώσεις για κινεζικές αγορές αμερικανικής σόγιας, βοδινού κρέατος και άλλων γεωργικών προϊόντων, κάτι που θα επέτρεπε στον Πρόεδρο Τραμπ να επιστρέψει στην πατρίδα του διεκδικώντας μια νίκη. Πέρα από αυτό, οι προσδοκίες για ουσιαστική συνεργασία είναι ελάχιστες. Ωστόσο, οποιαδήποτε ιστορική συνάντηση όπως αυτή αποτελεί ευκαιρία να επανεξετάσουμε τι είναι δυνατό στη σχέση μεταξύ των δύο πιο ισχυρών χωρών του κόσμου.
Τα δυτικά σχόλια έχουν συγκλίνει σε μια ζοφερή άποψη για αυτή τη σχέση: Η σταθερότητα είναι μόνο αποτέλεσμα αμοιβαίου φόβου. Μια μεταφορά που επικαλείται συνεχώς είναι μια εικόνα που έχει τις ρίζες της στον Ψυχρό Πόλεμο: η Κίνα και οι ΗΠΑ είναι σαν δύο σκορπιοί σε ένα μπουκάλι. Κάθε πλευρά περιορίζεται μόνο από τη ζημιά που γνωρίζει ότι μπορεί να προκαλέσει η άλλη. Είναι μια δραματική μεταφορά αλλά και παραπλανητική: Αφήνει λίγο χώρο για οτιδήποτε πέρα από την αμοιβαία απειλή.
Είναι σίγουρα αλήθεια ότι η Δύση ανησυχεί για την οικονομική ισχύ της Κίνας. Ένα κύμα ρεπορτάζ ανακοινώνει ένα «δεύτερο σοκ της Κίνας»: Οι Κινέζοι κατασκευαστές κατακλύζουν τώρα τον κόσμο με βιομηχανικά προϊόντα υψηλής ποιότητας σε τιμές που οι ξένοι ανταγωνιστές τους δεν μπορούν να ανταγωνιστούν - σε ηλεκτρικά οχήματα, ηλιακούς συλλέκτες, μπαταρίες, ρομποτική και έναν ολοένα και μεγαλύτερο κατάλογο προηγμένων τομέων.
Το «πρώτο σοκ της Κίνας», πριν από δύο δεκαετίες, περιγράφηκε ως καταστροφή θέσεων εργασίας στον τομέα της μεταποίησης χαμηλού επιπέδου σε όλες τις βιομηχανικές χώρες και τροφοδότησε την λαϊκιστική αντίδραση που έφερε τον Ντόναλντ Τραμπ στην εξουσία στις ΗΠΑ. Το «δεύτερο σοκ της Κίνας» απεικονίζεται τώρα ως απειλή για κάτι που η Δύση θεωρούσε ασφαλές βραχυπρόθεσμα: το πλεονέκτημά της στη βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας.
Αλλά η Κίνα δεν πρέπει να χαίρεται για τους φόβους της Δύσης. Ένας φοβισμένος εταίρος είναι ένας αναξιόπιστος εταίρος. Υπό αυτή την έννοια, η Κίνα έχει κάθε λόγο να επιδιώκει να κατευνάσει τις ανησυχίες της Δύσης, αντί να τις τροφοδοτεί. Το γεγονός είναι ότι ενώ το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας έφτασε πρόσφατα σε ιστορικό υψηλό, η αύξηση των εξαγωγών είναι σημαντικά λιγότερο δραματική από ό,τι ήταν κατά τη διάρκεια του αρχικού σοκ της Κίνας. Και οι ίδιοι οι κατασκευαστές της Κίνας υποφέρουν: Η «υπερβολική παραγωγική ικανότητα» που καθιστά τα κινεζικά προϊόντα τόσο φθηνά είναι καταστροφική για τα περιθώρια κέρδους στην εγχώρια αγορά, με τις βιομηχανίες, όπως οι ηλιακοί συλλέκτες, να καταγράφουν ζημίες, ακόμη και καθώς η παραγωγή αυξάνεται. Αυτή δεν είναι η εικόνα ενός αήττητου μεγαθήριου, αλλά μιας οικονομίας όπου ο εσωτερικός ανταγωνισμός έχει γίνει αυτοκαταναλωτικός, παράγοντας όγκους που ο κόσμος αγωνίζεται να απορροφήσει και περιθώρια που θα μπορούσαν να θέσουν προκλήσεις στους ίδιους τους παραγωγούς.
Η Κίνα, με τη σειρά της, έχει κάθε λόγο να φοβάται έναν εταίρο που έχει αποδειχθεί ασταθής και συχνά αναξιόπιστος. Ως αποτέλεσμα αυτού του κλίματος αμοιβαίου φόβου, η κυρίαρχη δυτική στάση - και κάποιοι θα έλεγαν, ολοένα και περισσότερο, η κυρίαρχη κινεζική στάση επίσης - είναι να αντιμετωπίζει τη σχέση ως έναν ενιαίο αγώνα σε έναν μόνο άξονα, όπου κάθε κέρδος για τη μία πλευρά είναι μια απώλεια για την άλλη: δύο σκορπιοί σε ένα μπουκάλι, δύο παλαιστές σε ένα ρινγκ, μια μονομαχία μεταξύ δύο αντιπάλων.
Ωστόσο, τέτοια παιχνίδια μηδενικού αθροίσματος είναι σπάνια στην πολιτική ζωή και αποτελούν μια ιδιαίτερα κακή περιγραφή της σχέσης ΗΠΑ-Κίνας. Αυτό συμβαίνει επειδή οι δύο χώρες δεν παίζουν ένα παιχνίδι. Παίζουν πολλά παιχνίδια ταυτόχρονα, σε όλο το εμπόριο, την τεχνολογία, τα χρηματοοικονομικά, το κλίμα, την ασφάλεια, τη δημόσια υγεία, την ενέργεια, τη μετανάστευση, την τεχνητή νοημοσύνη και την παγκόσμια διακυβέρνηση. Τα διακυβεύματα σε αυτούς τους τομείς δεν ευθυγραμμίζονται απόλυτα. Η ισορροπία πλεονεκτήματος ποικίλλει από τομέα σε τομέα. Η ευπάθεια σε έναν τομέα αντισταθμίζεται από την εξάρτηση αλλού.
Ποδήλατα Huffy, κατασκευασμένα στην Κίνα, διατίθενται προς πώληση σε ένα μεγάλο κατάστημα λιανικής πώλησης στο Σικάγο του Ιλινόις, στις 12 Μαΐου 2025. /CFP
Πάντα προτιμούσα μια διαφορετική εικόνα για την αντιπαλότητα ΗΠΑ-Κίνας, αυτή την εικόνα βγαλμένη από την οικολογία. Σκεφτείτε τη σχέση μεταξύ δύο ειδών δέντρων που συναντώνται συνήθως στο καναδικό δάσος. Πάνω από το έδαφος, οι σημύδες και τα έλατα Ντάγκλας ανταγωνίζονται σκληρά για το ηλιακό φως. Αλλά κάτω από το έδαφος, οι ρίζες τους συνδέονται με ένα δίκτυο μυκήτων στο έδαφος, και μέσω αυτού του δικτύου, τα δέντρα ανταλλάσσουν άνθρακα. Οι σημύδες βγάζουν φύλλα νωρίς την άνοιξη και έχουν πλεόνασμα όταν τα έλατα είναι ακόμα αδρανή. Αργότερα, τα αειθαλή έλατα συνεχίζουν να φωτοσυνθέτουν κατά τη διάρκεια του χειμώνα, όταν οι γυμνές σημύδες δεν μπορούν. Τα δύο είδη αντιμετωπίζουν στρες σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, και αυτή η διαφορά στο χρονισμό καθιστά την υπόγεια ανταλλαγή πολύτιμη. Κάθε είδος αναπτύσσεται καλύτερα παρουσία του άλλου. Ο ανταγωνισμός πάνω από το έδαφος είναι πραγματικός, αλλά το ίδιο ισχύει και για τη συνεργασία κάτω.
Αυτό είναι πιο κοντά στην πραγματική δομή των σχέσεων ΗΠΑ-Κίνας από οποιαδήποτε εικόνα σκορπιών σε μπουκάλι. Ο ανταγωνισμός μεταξύ των δύο είναι γνήσιος - για την τεχνολογική υπεροχή, την επιρροή και τη μορφή της επόμενης οικονομικής τάξης. Αλλά κάτω από αυτόν, οι δύο χώρες έχουν κοινά συμφέροντα και αντισταθμιστικά τρωτά σημεία. Η Αμερική βασίζεται σε σπάνιες γαίες που εξάγονται και υποβάλλονται σε επεξεργασία στην Κίνα. Η Κίνα βασίζεται σε προηγμένη λιθογραφία που δεν μπορεί να παράγει εγχώρια. Οι Αμερικανοί καταναλωτές εξαρτώνται από την κλίμακα της κινεζικής μεταποίησης. Οι Κινέζοι εξαγωγείς χρειάζονται ξένες αγορές για να απορροφήσουν ό,τι δεν μπορούν τα κινεζικά νοικοκυριά. Και οι δύο χώρες αντιμετωπίζουν κινδύνους τεχνητής νοημοσύνης που καμία από τις δύο δεν μπορεί να διαχειριστεί μόνη της. Και οι δύο είναι εκτεθειμένες σε πανδημίες, κλιματικά σοκ και οικονομικές μεταδόσεις, τον χρόνο των οποίων κανείς δεν ελέγχει.
Η πολυπλοκότητα αυτών των αλληλεπιδράσεων καθιστά την ανταλλαγή πιο πολύτιμη από την αυτάρκεια - και καθιστά την παρούσα κατάσταση, στην οποία κάθε πλευρά αγωνίζεται να εξαλείψει την εξάρτησή της από την άλλη, αυτοκαταστροφική και για τις δύο.
Σε αντίθεση με τον διπλωματικό διάλογο, τίποτα από αυτά δεν απαιτεί κάποια ιδιαίτερη φιλία μεταξύ των δύο ηγετών. Τα δάση δεν λειτουργούν με στοργή και καλή θέληση. Λειτουργούν με μια φυσικά εξελισσόμενη υποδομή ευεργετικής ανταλλαγής, όπου η ασύμμετρη πίεση μοιράζεται αντί να χρησιμοποιείται ως όπλο.
Η ασφάλεια της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελεί μια σαφή ευκαιρία για μια τέτοια ενίσχυση της συνεργασίας: Οι κίνδυνοι είναι κοινοί και η μέτρια συνεργασία στα πρότυπα δοκιμών, ειδικότερα, δεν θα κόστιζε σε καμία από τις δύο πλευρές κανένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Η Κίνα ζήτησε νωρίς δοκιμές Τεχνητής Νοημοσύνης βάσει κινδύνου. Ωστόσο, η δυσπιστία έχει εμποδίσει την πρόοδο στις κοινές δοκιμές, τα κοινά πρωτόκολλα αξιολόγησης ή την τεχνική συνεργασία. Η μέτρια συνεργασία στα πρότυπα δοκιμών δεν θα απαιτούσε από καμία από τις δύο πλευρές να αποκαλύψει τα βάρη των μοντέλων ή να παραιτηθεί από το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Θα μπορούσε να ξεκινήσει με κοινούς ορισμούς των δυνατοτήτων υψηλού κινδύνου και των καναλιών έκτακτης ανάγκης για επικίνδυνα περιστατικά Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η εικόνα που επιλέγουμε για τη σχέση μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων του κόσμου δεν είναι απλώς μια μεταφορά. Διαμορφώνει αυτό που θεωρείται πιθανό. Αν η μόνη διαθέσιμη εικόνα είναι δύο σκορπιοί σε ένα μπουκάλι, το μόνο εφικτό αποτέλεσμα είναι η αμοιβαία παράλυση. Αλλά αν είμαστε πρόθυμοι να κοιτάξουμε κάτω από την επιφάνεια, ένα διαφορετικό είδος κορυφής γίνεται εφικτό - όχι μικρών κερδών μηδενικού αθροίσματος, αλλά μιας κορυφής που βασίζεται στην αναγνώριση ότι ο ανταγωνισμός και η συνεργασία δεν αλληλοαποκλείονται και ότι το δίκτυο που βρίσκεται κάτω από τα πόδια μας αξίζει να το φροντίζουμε. Τα δάση αναπτύσσονται αργά, αλλά μπορούν να πεθάνουν γρήγορα.
(Εάν θέλετε να συνεισφέρετε και έχετε συγκεκριμένη εμπειρία, επικοινωνήστε μαζί μας στη διεύθυνση opinions@cgtn.com. Ακολουθήστε το @thouse_opinions στο X για να ανακαλύψετε τα πιο πρόσφατα σχόλια στην ενότητα Γνώμης του CGTN.)
ΚΟΡΥΦΑΙΑ ΝΕΑ
15:06, 13-Μαΐου-2026
15:44, 13-Μαΐου-2026
ΣΧΟΛΙΑ
Παρακαλούμε ενημερώστε μας εάν αντιμετωπίζετε προβλήματα με τα σχόλια.