Συνετρίβη αεροσκάφος Tu-95 στην Άπω Ανατολή της Ρωσίας κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης
Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία, έξι μέλη του πληρώματος έχασαν τη ζωή τους
ΜΟΣΧΑ, 29 Σεπτεμβρίου. /TASS/. Ένα αεροσκάφος Tu-95 συνετρίβη κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης στην περιοχή Αμούρ της Άπω Ανατολής της Ρωσίας, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν έξι μέλη του πληρώματος, ενώ ένα επέζησε, ανακοίνωσε το ρωσικό υπουργείο Άμυνας.
«Στις 29 Σεπτεμβρίου, ένα αεροσκάφος Tu-95 που εκτελούσε εκπαιδευτική πτήση συνετρίβη σε ακατοίκητη περιοχή στην περιοχή Αμούρ. Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία, έξι μέλη του πληρώματος έχασαν τη ζωή τους, ενώ ένα τραυματίστηκε και μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο», ανέφερε.
Το αεροσκάφος πετούσε χωρίς πυρομαχικά. Μια επιτροπή της Ρωσικής Πολεμικής Αεροπορίας στάλθηκε στο σημείο της συντριβής για να διερευνήσει τις συνθήκες του συμβάντος.
Στο Ειδικό Δικαστήριο μαζί με τον πρώην υφυπουργό Χ. Τριαντόπουλο, παραπέμπονται και άλλα τέσσερα πρόσωπα
Έγινε δεκτή η εισήγηση του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημήτρη Μητρουλιά προς το Δικαστικό Συμβούλιο του Ειδικού Δικαστηρίου
Μαζί με τον πρώην υφυπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Χρήστο Τριαντόπουλο, ο οποίος παραπέμπεται στο Ειδικό Δικαστήριο περί ευθύνης υπουργών για την υπόθεση του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη, παραπέμπονται στο Ειδικό Δικαστήριο, ως συμμέτοχοι στην παράβαση καθήκοντος, τέσσερα ακόμη πρόσωπα μεταξύ των οποίων είναι, ο τότε περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστός, ο πρώην γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας Βασίλης Παπαγεωργίου, ο τότε αστυνομικός διευθυντής Λάρισας, επικεφαλής και υπεύθυνος για τον τόπο του συμβάντος της Ελληνικής Αστυνομίας Αγάπιος Χαρακόπουλος και ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας του Πυροσβεστικού Σώματος Ευάγγελος Φαλάρας.
Υπενθυμίζεται ότι έγινε δεκτή η εισήγηση του αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Δημήτρη Μητρουλιά προς το Δικαστικό Συμβούλιο του Ειδικού Δικαστηρίου περί ευθύνης υπουργών και με βούλευμα παραπέμπεται σε δίκη ενώπιον του υπουργοδικείου ο Χρήστος Τριαντόπουλος για το αδίκημα της παράβαση καθήκοντος (πλημμέλημα).
Συνέντευξη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην εκπομπή «Surveillance» της τηλεόρασης του Bloomberg και στους δημοσιογράφους Jonathan Ferro, Lisa Abramowicz και Annmarie Hordern
25 Σεπτεμβρίου 2026
Jonathan Ferro: Έχουμε μαζί μας τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, Κυριάκο Μητσοτάκη. Είναι μαζί μας τώρα για να μας πει περισσότερα. Κύριε Πρωθυπουργέ, χαίρομαι που σας βλέπω.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καλημέρα
Jonathan Ferro: Η Ελλάδα γνωρίζει τη ναυτιλία όσο καλά η Γερμανία γνώριζε κάποτε το ποδόσφαιρο. Εξηγήστε μας λίγο…
Κυριάκος Μητσοτάκης: Η Γερμανία έχει τώρα νέο προπονητή
Jonathan Ferro: Ίσως ο Klopp αλλάξει τα πράγματα, θα του δώσουμε πίστωση χρόνου
Κυριάκος Μητσοτάκης: Για να δούμε
Jonathan Ferro: Επιτρέψτε μου να συνεχίσω. Τι πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει για να διασφαλίσουμε την ταχεία αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ως ναυτιλιακή χώρα, προφανώς το ζήτημα της ναυτιλίας μας αφορά άμεσα. Ως Ελλάδα, έχουμε ήδη παρουσία στην Ερυθρά Θάλασσα, στο πλαίσιο μιας ευρωπαϊκής επιχείρησης που αποσκοπεί στη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας και στην αντιμετώπιση των επιθέσεων των Χούθι. Δυστυχώς, όμως, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί.
Για τον λόγο αυτό, στη Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών απηύθυνα κάλεσμα να διασφαλίσουμε ότι η έννοια της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας δεν θα τεθεί ποτέ προς διαπραγμάτευση. Δεν μπορούμε ποτέ να δεχτούμε τέλη. Δεν μπορούμε ποτέ να δεχτούμε την καταβολή οποιουδήποτε αντιτίμου για τη διέλευση από ανοιχτές θαλάσσιες οδούς.
Αυτό πρέπει να αποτελέσει παγκόσμια προτεραιότητα, διότι αν δεν συμβεί αυτό, τότε το κόστος του εμπορίου θα αυξηθεί. Ίσως αυτό είναι καλό για τους πλοιοκτήτες, οι οποίοι ενδέχεται να κερδίσουν πολλά χρήματα, αλλά θα είναι κακό για το παγκόσμιο εμπόριο. Θα είναι κακό για τον πληθωρισμό.
Jonathan Ferro: Έχει η Ευρώπη κάποιο ρόλο να διαδραματίσει πέρα από την Ερυθρά Θάλασσα, στα Στενά του Ορμούζ;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Θα μπορούσε. Ωστόσο, για να διαδραματίσουμε αυτόν τον ρόλο, πρέπει πρώτα να διασφαλίσουμε ότι υπάρχει συμφωνία μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών. Πιστεύω ότι κανείς δεν θα στείλει στρατιωτικά μέσα σε μια περιοχή όσο συνεχίζονται οι εχθροπραξίες. Επομένως, θα μπορούσε να συμβεί. Συνέβη στην Ερυθρά Θάλασσα. Και προσωπικά, θα ήθελα να δω την Ευρώπη να αναλαμβάνει πολύ πιο ενεργό ρόλο στην περιοχή του Κόλπου.
Annmarie Hordern: Έχετε συνομιλήσει με τους μεγάλους Έλληνες πλοιοκτήτες σχετικά με αυτά τα τέλη; Διότι λένε ότι είναι πρόθυμοι να τα πληρώσουν.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ορισμένοι εξ αυτών έχουν πει κάτι τέτοιο. Είμαστε κατηγορηματικά αντίθετοι και τους το έχουμε καταστήσει απόλυτα σαφές. Θα θέταμε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο προηγούμενο. Οι πλοιοκτήτες, ασφαλώς, έχουν τη δυνατότητα να μετακυλήσουν τις χρεώσεις αυτές στον τελικό καταναλωτή. Αλλά δεν είναι αυτό που θέλουμε σε ένα περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού.
Annmarie Hordern: Και αυτό γίνεται αισθητό και εγχώρια, με την αύξηση των τιμών
Κυριάκος Μητσοτάκης: Όλοι νιώθουν την πίεση στις χώρες τους. Τουλάχιστον η Ελλάδα βρίσκεται σε σχετικά καλύτερη θέση από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Έχουμε, όπως γνωρίζετε, πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό. Ξεπερνάμε τους δημοσιονομικούς μας στόχους. Μειώνουμε το χρέος μας με ρυθμό ρεκόρ.
Αυτό, λοιπόν, σημαίνει ότι έχω στη διάθεσή μου κάποιο δημοσιονομικό περιθώριο για την ενίσχυση των εισοδημάτων, αλλά αυτό δεν είναι απεριόριστο. Επομένως, σε κάποιο σημείο, ίσως και η Ευρώπη να πρέπει να αναλάβει δράση και να μας δώσει περισσότερη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε να στηρίξουμε τα νοικοκυριά κατά τη διάρκεια ενός χειμώνα που, όπως προβλέπω, θα είναι δύσκολος.
Annmarie Hordern: Κι εγώ πιστεύω ότι αυτός ο χειμώνας θα είναι δύσκολος. Εισάγετε αργό πετρέλαιο, αλλά διαθέτετε διυλιστήρια για την παραγωγή ντίζελ στη χώρα σας.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Πράγματι
Annmarie Hordern: Προφανώς παρακολουθείτε τις εξελίξεις στην Αμερική, το ενδεχόμενο απαγόρευσης εξαγωγών ντίζελ. Πώς τα ερμηνεύετε όλα αυτά, ειδικά δεδομένου ότι οι φόροι στη βενζίνη στη χώρα σας ξεπερνούν το 50%;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, τα διυλιστήρια είναι σημαντικά. Είμαι ένθερμος υποστηρικτής της πράσινης μετάβασης, αλλά πρέπει πάντα να έχουμε κατά νου ότι δεν πρόκειται να απαλλαγούμε από τα ορυκτά καύσιμα στο άμεσο μέλλον. Επομένως, το να διαθέτουμε δυνατότητα διύλισης στην Ευρώπη αποτελεί στρατηγικό πλεονέκτημα. Τα διυλιστήριά μας είναι επιτυχημένα. Εξάγουν πολλά προϊόντα στο εξωτερικό.
Ταυτόχρονα, είναι αλήθεια ότι η Ελλάδα έχει σχετικά υψηλή φορολογία στα καύσιμα. Όμως, ο μόνος τρόπος για να μειώσουμε αυτόν τον φόρο είναι να λάβουμε απαλλαγή από την Ευρώπη, ώστε αυτή η μείωση να μην υπολογίζεται στο όριο δαπανών. Διαφορετικά, δεν διαθέτουμε τον δημοσιονομικό χώρο…
Annmarie Hordern: Πώς πηγαίνουν οι συνομιλίες με τις Βρυξέλλες;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Νομίζω ότι αρχίζει. Και νομίζω ότι αναπτύσσεται κάποια δυναμική προς αυτή τη συζήτηση. Αυτό δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπουμε την πράσινη μετάβαση. Η Ελλάδα παράγει πάνω από το 55% της ηλεκτρικής της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Σημαίνει απλώς ότι, στη διάρκεια ενός δύσκολου χειμώνα, θα στηρίξουμε τα νοικοκυριά μας.
Έχω ήδη ανακοινώσει ότι θα επιδοτήσουμε το πετρέλαιο θέρμανσης. Δεν είναι αποδεκτό ότι, ξέρετε, οι κάτοικοι της βόρειας Ελλάδας -ναι, κάνει κρύο στη βόρεια Ελλάδα, δεν έχουμε μόνο παραλίες και ηλιοφάνεια- δεν θα έχουν πετρέλαιο θέρμανσης.
Annmarie Hordern: Εδώ είμαστε λάτρεις των νησιών.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ναι, η κατάσταση στα νησιά είναι ελαφρώς καλύτερη.
Lisa Abramowicz: Αν αναλογιστώ πού βρίσκονταν το 2010 οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων και η ελληνική οικονομία, σε σύγκριση με σήμερα, νομίζω ότι η συζήτηση με τους Ευρωπαίους εταίρους σας ίσως έχει αλλάξει αρκετά, ως προς το τι έχετε την ελευθερία να κάνετε και τι όχι, δεδομένου ότι πλέον έχετε πλεόνασμα και η Γαλλία αντιμετωπίζει ορισμένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίσατε εσείς στο παρελθόν. Πόσο έχει αλλάξει η συζήτηση, καθώς η εικόνα των οικονομικών αποτελεσμάτων…
Κυριάκος Μητσοτάκης: Μέχρι ενός σημείου, ναι. Δεν νομίζω ότι πολλοί θα στοιχημάτιζαν πως η Ελλάδα σήμερα θα δανειζόταν με κόστος χαμηλότερο από εκείνο τεσσάρων χωρών του G7. Επομένως, τα πηγαίνουμε πολύ καλά ως προς τις δημοσιονομικές μας επιδόσεις.
Τούτου λεχθέντος, δεν πρόκειται να θέσω σε κίνδυνο αυτή την επιτυχία. Ναι, αυτό μου δίνει κάποια αξιοπιστία στην Ευρώπη όταν μιλώ για πιθανές απαλλαγές.
Αλλά, και πάλι, πρέπει να φορέσω το ευρωπαϊκό μου καπέλο, όχι μόνο το ελληνικό. Γι’ αυτό θα παραμείνω απολύτως προσηλωμένος στους δημοσιονομικούς κανόνες, επειδή έχουμε καταβάλει τεράστια προσπάθεια για να φτάσουμε εδώ που βρισκόμαστε σήμερα. Δεν πρόκειται ποτέ ξανά να περάσουμε μια κρίση σαν αυτή που χρειάστηκε να αντιμετωπίσουμε πριν από μια δεκαετία. Επομένως, δεν μπορούμε να αποκλίνουμε από τους δημοσιονομικούς μας στόχους. Άρα, ο μόνος τρόπος για να μειώσω σημαντικά τους φόρους στα καύσιμα είναι να υπάρξει μια ευρωπαϊκή πρωτοβουλία.
Lisa Abramowicz: Δεδομένου ότι τα δημόσια οικονομικά σας είναι πλέον σε τάξη, σε ποιον βαθμό βλέπετε επιχειρήσεις, εύπορους ιδιώτες και δισεκατομμυριούχους από το Ηνωμένο Βασίλειο να μετακινούνται στην Ελλάδα, ενδεχομένως για να εγκατασταθούν;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Λοιπόν, είμαι βέβαιος ότι αυτή είναι μια ενδιαφέρουσα ιστορία και για τους τηλεθεατές σας. Κάναμε κάτι σχετικά απλό. Πήγαμε στο Λονδίνο, στη Νέα Υόρκη, ρωτήσαμε τους μεγάλους δημιουργούς πλούτου, τους διαχειριστές επενδυτικών ταμείων, των hedge funds: «Τι θα χρειαζόταν για να έρθετε στην Ελλάδα;» Προσαρμόσαμε το ρυθμιστικό μας πλαίσιο.
Και λίγους μήνες μετά, ο Chris Rokos έρχεται στην Ελλάδα. Η Millennium ανοίγει γραφείο στην Ελλάδα. Και, φυσικά, αυτό συμβάλλει σημαντικά στην ελληνική οικονομία. Αλλά, επίσης, ξέρετε, αυτοί οι άνθρωποι δημιουργούν θέσεις εργασίας για νέους Έλληνες. Είμαστε, λοιπόν, αρκετά ικανοποιημένοι με όσα έχουμε πετύχει. Η Ελλάδα δεν είναι μόνο ένας τόπος να επισκεφτεί κανείς, είναι και ένας τόπος για επιχειρηματική δραστηριότητα.
Jonathan Ferro: Επικοινωνήσατε απευθείας με τον Chris, τον Chris Rokos;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Δεν έχω συνομιλήσει μαζί του προσωπικά, αλλά του έχει μιλήσει ο Υπουργός Οικονομικών. Όταν εγκατασταθεί στην Ελλάδα, θα χαρώ πάρα πολύ να τον συναντήσω.
Jonathan Ferro: Ωραία, προσβλέπουμε σε αυτή η συνάντηση. Ίσως μπορέσουμε να είμαστε κι εμείς εκεί για μια συζήτηση στρογγυλής τραπέζης.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Αυτό αφορά και τους διαχειριστές κεφαλαίων που μπορεί να μας παρακολουθούν από τη Νέα Υόρκη. Εννοώ…
Jonathan Ferro: Τι θα μπορούσατε να πείτε για να τους πείσετε;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Έχουμε ένα πολύ καλό φορολογικό καθεστώς, που μπορεί να ανταγωνιστεί οποιοδήποτε άλλο, σε συνδυασμό με την ποιότητα ζωής στην Ελλάδα και την πρόσβαση σε εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό. Αυτό που δεν γνωρίζουν πολλοί για την Ελλάδα είναι ότι διαθέτουμε εξαιρετικά δημόσια πανεπιστήμια. Και πολλές εταιρείες τεχνολογίας, για παράδειγμα, επιλέγουν να εγκατασταθούν στην Ελλάδα επειδή μπορούν να βρουν πολύ καλά καταρτισμένους μηχανικούς με κόστος που εξακολουθεί να είναι σχετικά χαμηλότερο από ό,τι σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Jonathan Ferro: Φαντάζομαι ότι σήμερα το πρωί, υπάρχουν κάποιοι χρηματιστές σε αυτές τις αίθουσες συναλλαγών που σκέφτονται να επικοινωνήσουν με τη διοίκηση της εταιρείας τους αρκετά σύντομα, «μπορώ να έχω αυτή τη μετάθεση;».
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ίσως θα μπορούσατε να μεταφέρετε την εκπομπή σας στην Ελλάδα…
Jonathan Ferro: Συζητήσαμε γι’ αυτό πριν, να μεταφέρουμε το στούντιο…
Lisa Abramowicz: Κηρύττετε στους ήδη πιστούς αυτή τη στιγμή
Jonathan Ferro: Μας έχουν μείνει μερικά λεπτά, οπότε θα ήθελα να το θέσω. Ξεκινά μία κούρσα για την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Όπως γνωρίζετε, η θέση θα μείνει κενή τους επόμενους 12 μήνες περίπου, δεν έχω ιδέα πότε ακριβώς, διότι δεν ξέρουμε πότε θα παραιτηθεί η Πρόεδρος της ΕΚΤ. Έχετε κάποιον υποψήφιο σε αυτόν τον αγώνα; Υπάρχει κάποιος που θα θέλατε να δείτε στον θώκο αυτό;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Καταρχάς, είμαστε πολύ χαρούμενοι που ένας Έλληνας είναι Πρόεδρος του Eurogroup. Δεν θα πίστευαν πολλοί, ξέρετε, ότι κάτι τέτοιο θα ήταν δυνατό πριν από μερικά χρόνια. Οπότε, ουσιαστικά, έχουμε ρόλο στη διαχείριση της διαδικασίας.
Αλλά, όπως γνωρίζετε, υπάρχουν πολλές θέσεις που ανοίγουν. Θα είναι μια μεγάλη διαπραγμάτευση. Πρέπει επίσης να είμαστε ουδέτεροι, επειδή διαχειριζόμαστε μέρος της διαδικασίας. Είμαι βέβαιος, ξέρετε, ότι θα γίνουν καλές επιλογές. Πρόκειται για τρεις σημαντικές θέσεις που ανοίγουν και υπάρχουν πολλοί υποψήφιοι.
Jonathan Ferro: Κύριε Πρωθυπουργέ, σας ευχαριστούμε για τον χρόνο σας
Ομιλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην 81η Σύνοδο της Γενικής Συνέλευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών
25 Σεπτεμβρίου 2026
Σας ευχαριστώ κ. Πρόεδρε, Κυρίες και κύριοι,
Αποτελεί μεγάλη τιμή για εμένα να απευθύνομαι στη Γενική Συνέλευση για όγδοη φορά ως Πρωθυπουργός της Ελλάδας.
Το κάνω αυτό σε μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή, καθώς η Ελλάδα οδεύει προς το τέλος του δεύτερου έτους της θητείας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών και ετοιμάζεται να αναλάβει εκ νέου την Προεδρία του, τον επόμενο μήνα.
Πριν από δώδεκα μήνες, καθώς γιορτάζαμε την 80ή επέτειο των Ηνωμένων Εθνών, μιλήσαμε για την ανάγκη να δώσουμε νέα πνοή στην πολυμέρεια.
Έναν χρόνο αργότερα, αυτή η ανάγκη έχει γίνει πολύ πιο επιτακτική, καθώς βιώνουμε ιδιαίτερα επικίνδυνες εποχές. Οι συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται. Οι εντάσεις βαθαίνουν.
Και, ίσως το πιο ανησυχητικό, παρατηρούμε περαιτέρω διάβρωση της αυτοσυγκράτησης στις διεθνείς σχέσεις.
Οι κανόνες και οι συμφωνίες που εδώ και καιρό εξασφάλιζαν έναν σχετικό βαθμό σταθερότητας στις διακρατικές σχέσεις δοκιμάζονται όλο και περισσότερο.
Ο Γενικός Γραμματέας António Guterres ηγήθηκε των Ηνωμένων Εθνών κατά τη διάρκεια αυτής της εξαιρετικά ταραχώδους δεκαετίας, με ακλόνητη προσήλωση στον Χάρτη του Οργανισμού και στις αξίες που ενσαρκώνει.
Η επιλογή του δέκατου Γενικού Γραμματέα αποτελεί μια ιστορική ευκαιρία για την αναζωογόνηση του Οργανισμού, τη στιγμή που αυτό είναι περισσότερο αναγκαίο παρά ποτέ.
Κυρίες και κύριοι,
Το πρώτο βήμα για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην πολυμέρεια είναι η αναγνώριση των περιπτώσεων στις οποίες έχει πράγματι επιτύχει.
Λίγα παραδείγματα είναι πιο ισχυρά από τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Με 172 συμβαλλόμενα μέρη, η UNCLOS παρέχει το δεσμευτικό νομικό πλαίσιο εντός του οποίου οι διαφορές μπορούν να επιλύονται ειρηνικά και όχι με τη χρήση βίας.
Από τα Στενά του Ορμούζ και την Ερυθρά Θάλασσα έως τον Ινδο-Ειρηνικό, οι στρατηγικές θαλάσσιες οδοί μετατρέπονται ολοένα και περισσότερο σε πεδία γεωπολιτικής αντιπαράθεσης. Εμπορικά πλοία γίνονται στόχος επιθέσεων και οι ζωτικής σημασίας εμπορικές οδοί χρησιμοποιούνται ως μέσα άσκησης πίεσης, με σοβαρές συνέπειες για τις αλυσίδες εφοδιασμού, τις αγορές ενέργειας και την επισιτιστική ασφάλεια σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και η απρόσκοπτη διέλευση από στενά διεθνούς ναυσιπλοΐας, όπως διασφαλίζονται από το Διεθνές Δίκαιο, πρέπει να προασπίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο.
Είναι συλλογική μας ευθύνη να τηρούμε αυτές τις αρχές στην πράξη και να προστατεύουμε την εμπορική ναυτιλία. Ως ηγετική δύναμη στη ναυτιλία, η Ελλάδα συμβάλλει ενεργά στη θαλάσσια ασφάλεια μέσω της επιχείρησης «ASPIDES» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην Ερυθρά Θάλασσα.
Το ζήτημα αυτό θα παραμείνει υψηλή προτεραιότητα όταν η Ελλάδα αναλάβει την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας τον επόμενο μήνα, με ιδιαίτερη προσοχή στις προκλήσεις που θέτουν οι αναδυόμενες τεχνολογίες.
Κυρίες και κύριοι,
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας τής προσδίδει τον φυσικό ρόλο να λειτουργεί ως «γέφυρα» μεταξύ της Ευρώπης και της ευρύτερης γειτονιάς της προς τα ανατολικά και τα νότια. Βρισκόμαστε κυριολεκτικά στο σταυροδρόμι του συρρικνούμενου χώρου μεταξύ Ανατολής και Δύσης.
Η χώρα μου αποτελεί πυλώνα σταθερότητας, συνδεσιμότητας και ειρήνης σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και τον Κόλπο.
Η Ελλάδα έχει αναπτύξει ισχυρές στρατηγικές συνεργασίες με χώρες-κλειδιά της περιοχής, μεταξύ αυτών το Ισραήλ, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και το Κατάρ.
Είμαστε γεφυροποιοί, όχι ταραχοποιοί. Ωστόσο, η υλοποίηση αυτού του οράματος σπάνια είναι απλή σε μία εποχή τεκτονικών γεωπολιτικών αλλαγών.
Στη Μέση Ανατολή, το Σχέδιο Ειρήνης για τη Γάζα που συμφωνήθηκε πέρυσι πρέπει να εφαρμοστεί αποτελεσματικά. Είναι εξέχουσας σημασίας να διασφαλιστεί ότι η Χαμάς θα παραδώσει τα όπλα της. Δεν μπορεί να έχει οποιονδήποτε ρόλο -επαναλαμβάνω: κανέναν ρόλο-, στο μέλλον της Γάζας.
Ταυτόχρονα, η ανοικοδόμηση πρέπει να προχωρήσει, με τους ίδιους τους Παλαιστινίους να αναλαμβάνουν την ευθύνη για το μέλλον της Γάζας.
Η Ελλάδα θα συνεχίσει να υποστηρίζει λύση δύο κρατών, όπου το Ισραήλ και η Παλαιστίνη συνυπάρχουν με ειρήνη και ασφάλεια.
Ωστόσο, οι εξελίξεις στη Δυτική Όχθη εξακολουθούν να αποτελούν πηγή βαθιάς ανησυχίας. Δεν μπορεί να επιτραπεί η συνέχιση ενεργειών που είναι παράνομες βάσει του Διεθνούς Δικαίου και υπονομεύουν τη βιωσιμότητα ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους.
Υποστηρίζουμε σθεναρά ότι αυτό είναι προς όφελος και της μακροπρόθεσμης ασφάλειας του ίδιου του Ισραήλ. Η Ελλάδα έχει αναπτύξει μια μακρόπνοη στρατηγική εταιρική σχέση με το Ισραήλ, που έχει βάθος, ενώ παράλληλα διατηρεί στενούς δεσμούς με τον αραβικό κόσμο. Είναι ακριβώς η ισχύς αυτής της εταιρικής σχέσης που μας επιτρέπει να συνομιλούμε ανοιχτά και με ειλικρίνεια.
Στον Λίβανο, υπάρχει πλέον μια πραγματική ευκαιρία να θεμελιωθεί μια ειρήνη που θα έχει διάρκεια. Οι διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς τα εμπρός και πρέπει να συνεχιστούν. Η Ελλάδα υποστηρίζει σθεναρά έναν κυρίαρχο, ανθεκτικό και ενωμένο Λίβανο, καθώς και τις προσπάθειες της κυβέρνησης για την αποκατάσταση του αποκλειστικού ελέγχου του κράτους ως προς την κατοχή όπλων.
Εν τέλει, ένα ισχυρότερο λιβανέζικο κράτος θα συμβάλλει τόσο στην εσωτερική ασφάλεια όσο και στην περιφερειακή σταθερότητα. Ως εκ τούτου, θα συνεχίσουμε να παρέχουμε απτή βοήθεια στη χώρα, μεταξύ άλλων και στις Ένοπλες Δυνάμεις του Λιβάνου. Με τη λήξη της εντολής της Προσωρινής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών στον Λίβανο (UNIFIL), η από κοινού δράση είναι ζωτικής σημασίας για την αποφυγή ενός κενού ασφαλείας και τη διατήρηση μιας αποτελεσματικής διεθνούς και ευρωπαϊκής παρουσίας.
Η Συρία αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό παράγοντα στην περιοχή. Η μακροπρόθεσμη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή προϋποθέτει μια σταθερή Συρία. Μια Συρία συμπεριληπτική, απαλλαγμένη από ξένες παρεμβάσεις και περιφερειακές αντιπαλότητες, όπου κάθε πολίτης θα μπορεί -και πρέπει- να αισθάνεται ασφαλής.
Οι νέες αρχές της Συρίας έχουν λάβει μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο, πρέπει να επιτευχθεί περαιτέρω χειροπιαστή πρόοδος, ιδίως όσον αφορά την προστασία των δικαιωμάτων και της ασφάλειας όλων των θρησκευτικών και εθνοτικών κοινοτήτων. Σε αυτές περιλαμβάνεται, ασφαλώς, η ορθόδοξη χριστιανική μειονότητα, η οποία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τη βία των ισλαμιστών εξτρεμιστών.
Η αναζήτηση σταθερότητας επεκτείνεται και στη Λιβύη, μια γειτονική μας χώρα, με την οποία μοιραζόμαστε πολλά κοινά συμφέροντα. Χαιρετίζουμε όλες τις προσπάθειες επανένωσης. Μια σταθερή Λιβύη, απαλλαγμένη από ξένες παρεμβάσεις, είναι προς όφελος όχι μόνο του λιβυκού λαού, αλλά και ολόκληρης της περιοχής μας.
Η Ελλάδα είναι έτοιμη να στηρίξει τους θεσμούς της Λιβύης ως προς την προστασία των συνόρων και τη διαχείριση της μετανάστευσης. Παραμένουμε προσηλωμένοι στην επίτευξη συμφωνίας για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών μας.
Κυρίες και κύριοι,
Θα ήθελα τώρα να στραφώ στις σχέσεις μας με τη γείτονα Τουρκία.
Τα τελευταία τρία χρόνια, καταβάλλουμε συνεχή προσπάθεια για τη βελτίωση των σχέσεών μας, την ανοικοδόμηση της εμπιστοσύνης και τη διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας, προκειμένου να αποτρέψουμε την κλιμάκωση των εντάσεων που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεπιθύμητες κρίσεις. Πρόκειται για μια ευαίσθητη σχέση, η οποία φέρει το βάρος της ιστορίας.
Πράγματι, δεδομένων των ευρύτερων και περιφερειακών προκλήσεων, η κατάσταση απαιτεί επειγόντως μια κοινή αντίληψη για το πώς θα προχωρήσουμε προς τα εμπρός. Μια αντίληψη που θα εδράζεται στον πλήρη σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου και των αρχών των σχέσεων καλής γειτονίας. Δεν μπορούμε, άλλωστε, όπως έχω πει επανειλημμένα, να αλλάξουμε τη γεωγραφία, είναι το πεπρωμένο μας να ζούμε ο ένας δίπλα στον άλλον.
Επιτρέψτε μου να επαναλάβω ότι η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας παρέχει το μόνο θεσμικό πλαίσιο για την επίλυση της μοναδικής μακροχρόνιας διαφοράς μας, που αφορά την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών.
Ο διάλογος είναι απαραίτητος για την ειρήνη και την ευημερία. Ωστόσο, ένας ουσιαστικός διάλογος δεν μπορεί να συνυπάρχει με μονομερείς ενέργειες που αμφισβητούν τη διεθνή έννομη τάξη, ούτε μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος όταν βρισκόμαστε αντιμέτωποι με απειλές πολέμου ως απάντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Τέτοιες ενέργειες δεν επιλύουν διαφορές, καταλήγουν μόνο να τις επιδεινώνουν. Και ενέχουν τον κίνδυνο υπονόμευσης της σταθερότητας της ευρύτερης περιοχής μας.
Μια περιοχή η οποία, δεν πρέπει να ξεχνάμε, εξακολουθεί να φέρει μια ανοιχτή πληγή: το ανεπίλυτο Κυπριακό ζήτημα. Έχουν περάσει 52 χρόνια από την παράνομη τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή μέρους της Κύπρου. Μια κατάφωρη παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου, οι συνέπειες της οποίας εξακολουθούν να υφίστανται σήμερα.
Για τα Ηνωμένα Έθνη, η Κύπρος παραμένει η «λυδία λίθος» όσον αφορά την αξιοπιστία τους: την ικανότητά τους να τηρούν τα δικά τους ψηφίσματα και τις αρχές του Χάρτη.
Η Ελλάδα υποστηρίζει πλήρως τις πρόσφατες προσπάθειες του Γενικού Γραμματέα Guterres ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Ευελπιστούμε ειλικρινά ότι θα επιτευχθεί πρόοδος κατά το υπόλοιπο της θητείας του και προσδοκούμε ότι αυτές οι προσπάθειες θα συνεχιστούν από τον διάδοχό του, με τον ίδιο στόχο: την επανένωση της Κύπρου, απαλλαγμένης από δυνάμεις κατοχής, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Οι αρχές που διακυβεύονται στην Κύπρο δοκιμάζονται και αλλού. Σήμερα, δύο ακόμη σημαντικές συγκρούσεις συνεχίζουν να θέτουν σε δοκιμασία την ικανότητά μας να υπερασπιστούμε τις αξίες βάσει των οποίων ιδρύθηκε ο Οργανισμός αυτός.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία διανύει πλέον το πέμπτο έτος του. Πέντε χρόνια έχουν περάσει από τότε που η εισβολή της Ρωσίας έφερε ξανά τον πόλεμο σε ευρωπαϊκό έδαφος.
Ο ουκρανικός λαός έχει επιδείξει εξαιρετικό θάρρος υπερασπιζόμενος την ελευθερία του. Η Ελλάδα στέκεται αδιάκοπα στο πλευρό του. Καταδικάζουμε απερίφραστα τις επιθέσεις εναντίον αμάχων και πολιτικών υποδομών.
Η διπλωματία πρέπει τώρα να επιτύχει άμεση κατάπαυση του πυρός και ειρήνη που θα έχει διάρκεια, βασισμένη στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Η Ουκρανία πρέπει να έχει καθοριστικό λόγο για το δικό της μέλλον και η Ευρώπη δεν μπορεί να απουσιάζει από αυτές τις διαπραγματεύσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, άλλος ένας καταστροφικός πόλεμος απαιτεί την επείγουσα προσοχή μας. Στο Σουδάν, η σχεδόν τετραετής σύγκρουση έχει οδηγήσει σε μια συγκλονιστική ανθρωπιστική καταστροφή. Εξακολουθούν να υπάρχουν αναφορές για φρικτά εγκλήματα πολέμου, ενώ η σύρραξη τροφοδοτεί την αστάθεια πολύ πέρα από τα σύνορα του Σουδάν. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε να συνεχιστεί αυτή η τραγωδία.
Πρέπει, επίσης, να σταματήσουν οι ξένες παρεμβάσεις και να μην υπάρχει ατιμωρησία για εγκλήματα πολέμου. Στο τέλος της ημέρας, η λύση βρίσκεται σε μια αξιόπιστη πολιτική διαδικασία, με πρωταγωνιστές τους Σουδανούς, η οποία θα αντανακλά τις επιθυμίες των πολιτών του Σουδάν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αξιοποιήσει τις δυνατότητές της για να διαδραματίσει πιο ενεργό ρόλο στη στήριξη αυτής της διαδικασίας και να συμβάλει στον τερματισμό αυτής της καταστροφικής σύγκρουσης. Άλλωστε, το ζήτημα την αφορά άμεσα. Εάν ο καταστροφικός πόλεμος συνεχιστεί, η ήπειρός μας θα είναι η πρώτη που θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα πιθανό, νέο, μαζικό μεταναστευτικό κύμα.
Κυρίες και κύριοι,
Η αυτοπεποίθηση της Ελλάδας στο εξωτερικό βασίζεται σε έναν βαθύ μετασχηματισμό στο εσωτερικό της. Σε μια εποχή που η αποτελεσματικότητα των κυβερνήσεων σε όλο τον κόσμο αμφισβητείται από λαϊκιστές και εξτρεμιστές και η εμπιστοσύνη των πολιτών υποσκάπτεται στους «θαλάμους αντήχησης» των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η Ελλάδα αποτελεί παράδειγμα ότι οι ορθές πολιτικές που εστιάζουν στις μεταρρυθμίσεις μπορούν να αποφέρουν πραγματικά αποτελέσματα για τους πολίτες και να βελτιώσουν τη ζωή τους.
Βεβαίως, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις, αλλά η πρόοδος που έχει σημειώσει η Ελλάδα είναι αδύνατο να παραβλεφθεί. Πριν από επτά χρόνια, η χώρα μου εξερχόταν ακόμα από την πιο οδυνηρή οικονομική κρίση της νεότερης ιστορίας της, έχοντας χάσει περισσότερο από το 25% του ΑΕΠ της. Σήμερα, η οικονομία αναπτύσσεται με πολύ υψηλότερο ρυθμό από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η Ελλάδα προσελκύει σημαντικές ξένες άμεσες επενδύσεις.
Τα δημόσια οικονομικά είναι υγιή και οι δημοσιονομικές μας επιδόσεις αποτελούν πλέον θετικό παράδειγμα στην Ευρώπη. Το δημόσιο χρέος μας μειώνεται ταχύτερα από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη χώρα του ΟΟΣΑ. Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και η ψηφιοποίηση του κράτους, που συνέβαλε στον περιορισμό της γραφειοκρατίας, έχουν αλλάξει τη δημόσια διοίκηση και αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Πριν από λίγες ημέρες, δύο κορυφαίοι οίκοι αξιολόγησης προέβησαν σε αναβαθμίσεις. Σε μια περίοδο μεγάλης αναταραχής στις παγκόσμιες αγορές ομολόγων, αυτό λέει πολλά για την πρόοδο που έχει σημειώσει η Ελλάδα. Μόλις πριν από λίγα χρόνια λίγοι θα στοιχημάτιζαν ότι σήμερα το κόστος δανεισμού της Ελλάδας θα ήταν χαμηλότερο από αυτό τεσσάρων χωρών του G7.
Αυτή η αλλαγή δεν ήταν εύκολη. Κατέστη δυνατή χάρη στη σκληρή δουλειά, την αντοχή και την αποφασιστικότητα του ελληνικού λαού.
Η οικονομική ανάπτυξη είναι ζωτικής σημασίας διότι επεκτείνει το στρατηγικό πλεονέκτημα μιας χώρας. Επιτρέπει σε ένα κράτος να ενισχύσει την άμυνά του -μια κεντρική δέσμευση την οποία η παρούσα κυβέρνηση είναι περήφανη που τηρεί-, να εκσυγχρονίσει τις υποδομές του, να επενδύσει στην καινοτομία, διασφαλίζοντας παράλληλα την κοινωνική συνοχή. Η οικονομική ανθεκτικότητα είναι, επομένως, άρρηκτα συνδεδεμένη με ισχυρούς θεσμούς και αξιόπιστες αποτρεπτικές δυνατότητες.
Φιλοδοξία της Ελλάδας είναι να λειτουργήσει ως κόμβος μέσω του οποίου θα σφυρηλατούνται μακρόπνοες συνεργασίες. Αυτό το όραμα ήρθε ξανά στο μυαλό μου νωρίτερα φέτος, όταν υποδέχτηκα τον Πρόεδρο Emmanuel Macron στη Ρωμαϊκή Αγορά της Αθήνας, για να συζητήσουμε τη θέση της Ευρώπης σε ένα ρευστό γεωπολιτικό τοπίο. Το σκηνικό είχε ιδιαίτερη σημασία.
Η Αγορά ήταν ένας χώρος όπου κάποτε συνυπήρχαν το εμπόριο, το δίκαιο και η δημόσια ζωή. Εκεί, αναλογιστήκαμε πώς η Ευρώπη μπορεί να μετατρέψει την κρίση σε ευκαιρία για τη στρατηγική της αυτονομία και να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητά της.
Τη στιγμή που προετοιμαζόμαστε να αναλάβουμε την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το δεύτερο εξάμηνο του 2027, θα εργαστούμε για μία Ευρώπη που θα είναι πιο ανταγωνιστική, πιο ασφαλής, πιο ικανή να υπερασπιστεί τον εαυτό της και πιο αποτελεσματική στην προστασία των εξωτερικών της συνόρων.
Ένα άλλο δίδαγμα, ωστόσο, γίνεται όλο και πιο σαφές: η συνδεσιμότητα είναι το απτό πρόσωπο της γεωπολιτικής.
Το ενεργειακό τοπίο της περιοχής έχει αλλάξει ριζικά. Τα ηλεκτρικά δίκτυα, οι ενεργειακοί και ψηφιακοί διάδρομοι, τα λιμάνια και οι οδοί θαλάσσιων μεταφορών αποτελούν μοχλούς ισχύος. Η γεωγραφία έχει σημασία.
Φιλοδοξία μας είναι να μετουσιώσουμε τη μοναδική μας θέση σε ισχυρότερους δεσμούς μεταξύ της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής, του Κόλπου και της Βόρειας Αφρικής. Για τον λόγο αυτό, επενδύουμε σε μια νέα γενιά έργων συνδεσιμότητας, όπως το GREGY, το οποίο θα μεταφέρει καθαρή ηλεκτρική ενέργεια από την Αίγυπτο στην Ευρώπη, και το Great Sea Interconnector, το οποίο θα συνδέσει ευρωπαϊκά ηλεκτρικά δίκτυα με την Κύπρο και το Ισραήλ.
Παράλληλα, αξιοποιούμε τη μοναδική γεωγραφική μας θέση για να γίνουμε πάροχος ενεργειακής ασφάλειας στους βόρειους γείτονές μας.
Και, μιλώντας ως Πρωθυπουργός μιας ηγετικής δύναμης στη ναυτιλία, αξίζει να θυμηθούμε ένα αδιαμφισβήτητο γεγονός: παραπάνω από το 90% του παγκόσμιου εμπορίου πραγματοποιείται δια θαλάσσης. Εάν απειλείται συστηματικά η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και δεν προστατεύουμε τις ζωτικές θαλάσσιες οδούς, η παγκόσμια οικονομία κινδυνεύει να παραλύσει. Αυτό πρέπει να ενδιαφέρει ιδιαίτερα κάθε χώρα που εκπροσωπείται σε αυτή την εξέχουσα Συνέλευση.
Κυρίες και κύριοι,
Θα ήθελα να κλείσω με μερικές σκέψεις σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη. Ένα από τα αγαπημένα μου συγκροτήματα όταν μεγάλωνα ήταν οι «Talking Heads». Δεν είχα ιδέα τότε ότι το εμβληματικό τραγούδι του David Byrne, με τον στίχο «We are on a road to nowhere», θα ακουγόταν τόσο προφητικό τέσσερις δεκαετίες αργότερα.
Για πρώτη φορά στην ιστορία του είδους μας, έχουμε δημιουργήσει μια τεχνολογία με την οποία αμφισβητείται ανοιχτά η υπεροχή του ανθρώπινου νου ως αποκορύφωμα της εξέλιξής μας. Δεν θα επεκταθώ στις θετικές μετασχηματιστικές δυνατότητες αυτής της επαναστατικής τεχνολογίας, είτε πρόκειται για την εξάλειψη ασθενειών, είτε για τη βελτίωση της παραγωγικότητας, είτε για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.
Ωστόσο, είναι απλώς αδύνατο να αγνοήσουμε το γεγονός ότι, επί του παρόντος, μία ανεξέλεγκτη πρόοδος της τεχνητής νοημοσύνης, δίχως ρυθμιστικό πλαίσιο, εγκυμονεί κινδύνους που ενδεχομένως υπερβαίνουν κατά πολύ τα πιθανά οφέλη της.
Όταν αυτοί που αναπτύσσουν την τεχνολογία μάς λένε ανοιχτά ότι «αν αφεθεί ανεξέλεγκτη, η ΤΝ θα μπορούσε να ξεπεράσει την ικανότητά μας να ελέγχουμε αυτά τα συστήματα» και οι ίδιοι παραδέχονται ότι «κατανοούμε μόνο ένα ελάχιστο μέρος του τι συμβαίνει σε αυτά τα μοντέλα», ο συναγερμός θα πρέπει να ηχήσει πολύ δυνατά για όλους μας.
Με απλά λόγια, οι επικεφαλής των μεγαλύτερων επιχειρήσεων στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης μάς λένε ότι δεν έχουν ιδέα πώς λειτουργεί πραγματικά η αναδρομική αυτοβελτίωση, δηλαδή η ικανότητα της τεχνητής νοημοσύνης να δημιουργεί συνεχώς καλύτερες εκδοχές του εαυτού της.
Προσθέστε σε αυτό την πιθανότητα μαζικής απώλειας θέσεων εργασίας, την πιθανότητα δημιουργίας πρωτοφανούς πλούτου στα χέρια ελάχιστων, καθώς και τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει η τεχνητή νοημοσύνη στην ίδια τη φύση των ανθρώπινων σχέσεων, ειδικά για τα παιδιά μας, και έχετε όλα τα συστατικά για πολιτική και κοινωνική αναταραχή δίχως προηγούμενο.
Η ιδέα ότι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας θα καταλήξουν οικειοθελώς σε κάποια συμφωνία για αυτορρύθμιση της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης είναι αφελής. Έρχεται σε αντίθεση με όλα όσα γνωρίζουμε για την ιστορία του καπιταλισμού. Τα οφέλη για τους νικητές είναι, απλώς, πάρα πολύ μεγάλα για να πιστέψουμε ότι η καλοπροαίρετη μέριμνα για την ευημερία της ανθρωπότητας θα υπερισχύσει της αστείρευτης τάσης του κεφαλαίου να αναζητά συνεχώς καλύτερες αποδόσεις.
Δεδομένου ότι τα πιο προηγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης αναπτύσσονται εδώ, στις Ηνωμένες Πολιτείες, αυτό αποτελεί κατά κύριο λόγο ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπίσει η αμερικανική κυβέρνηση. Ευτυχώς, υπάρχουν προηγούμενα από τα οποία αντλούμε διδάγματα.
Τις δεκαετίες του 1940 και του 1950, η αμερικανική κυβέρνηση επέβαλε αυστηρούς κανονισμούς σε μια άλλη τεχνολογία που ήταν τόσο ισχυρή ώστε οι δημιουργοί της πίστευαν ότι θα μπορούσε να οδηγήσει είτε σε μια χρυσή εποχή ανθρώπινης ευημερίας είτε στο τέλος του κόσμου. Μιλώ για τα πυρηνικά.
Το ίδιο πρέπει να συμβεί και τώρα. Και πρέπει να συμβεί γρήγορα. Οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να λαμβάνουν άδειες βάσει συγκεκριμένων απαιτήσεων: προσήλωση στις ανθρώπινες αξίες, διαφάνεια και, το πιο σημαντικό, ασφάλεια. Για να πετάξει ένα νέο αεροπλάνο, πρέπει να υποβληθεί σε μια πληθώρα αυστηρών δοκιμών που έχουν εγκριθεί από τη ρυθμιστική αρχή. Το ίδιο δεν ισχύει για ένα προηγμένο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης.
Παράλληλα, λαμβάνω πολύ σοβαρά υπόψη την έκκληση κορυφαίων στελεχών στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης για μια εθελοντική παύση στην ανάπτυξη των μοντέλων τους. Μόνο όμως, επαναλαμβάνω, μόνο ως προσωρινό μέτρο για να κερδηθεί χρόνος έως ότου να συσταθεί μια ισχυρή ρυθμιστική αρχή.
Ο φιλελεύθερος καπιταλισμός έχει ιστορικό περιορισμού των υπερβολών της αγοράς, είτε πρόκειται για τη διάλυση ισχυρών μονοπωλίων είτε για τον καθορισμό κανόνων και προτύπων που επιτρέπουν στην αγορά να λειτουργεί με γνώμονα το κοινό καλό. Το ίδιο πρέπει να συμβεί και τώρα.
Και όσο απαραίτητη κι αν είναι η συνεργασία της Κίνας και του υπόλοιπου κόσμου για την αντιμετώπιση αυτής της τεράστιας πρόκλησης, η τύχη της τεχνητής νοημοσύνης και ο αντίκτυπος που θα έχει στην ανθρωπότητα στο σύνολό της δεν θα αποφασιστούν στις Βρυξέλλες, στο Τόκιο ή στη Μπραζίλια. Θα αποφασιστούν κυρίως εδώ, στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η μεγάλη δύναμη συνεπάγεται μεγάλη ευθύνη. Ας ελπίσουμε ότι η χώρα που μας φιλοξενεί θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων.
