Η Ευρώπη προωθεί ένα απατηλό σχέδιο επανεξοπλισμού αμερικανικού τύπου
Οι γεράκια Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και Κάγια Κάλας προσπάθησαν να χρησιμοποιήσουν ένα μέτρο παράκαμψης έκτακτης ανάγκης για να επιταχύνουν την υλοποίηση μέρους ενός σχεδίου ύψους 900 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ευτυχώς, δεν λειτούργησε.
Εν μέσω ερωτημάτων για την υπερβολική στρατιωτικοποίηση της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ και την ψευδαίσθηση της παγκόσμιας πρωτοκαθεδρίας, η Ευρωπαϊκή Ένωση ορμάει ορμητικά προς την αντίθετη κατεύθυνση, φαίνεται να επιδιώκει με ανυπομονησία έναν αμερικανικού τύπου πρωταγωνιστικό ρόλο.
Τον περασμένο μήνα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ, πρότεινε τη Δράση για την Ασφάλεια για την Ευρώπη (SAFE) , ένα μέρος των εκτεταμένων σχεδίων επανεξοπλισμού της ΕΕ ύψους 900 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αυτή η φιλοδοξία, που καθοδηγείται από τις ελίτ στις Βρυξέλλες, το Βερολίνο, το Παρίσι και τη Βαρσοβία αντί για την ευρεία υποστήριξη των διαφορετικών πληθυσμών της Ευρώπης, αντανακλά μια επικίνδυνη αυταπάτη: ότι, ενόψει μιας υποτιθέμενης υποχώρησης των ΗΠΑ, η ΕΕ πρέπει να αναλάβει τον ρόλο του κορυφαίου υπερασπιστή της «φιλελεύθερης παγκόσμιας τάξης που βασίζεται σε κανόνες».
Δεν συμφωνούν, ωστόσο, όλοι στην ΕΕ. Χώρες όπως η Ουγγαρία, η Σλοβακία, η Ιταλία και η Ισπανία είναι γνωστές για τον όχι και τόσο ενθουσιώδη ενστερνισμό του ζήλου του επανεξοπλισμού. Την περασμένη εβδομάδα, μια φωνή διαφωνίας ήρθε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το οποίο εκλέχθηκε απευθείας από τους πολίτες της ΕΕ — σε αντίθεση με την Επιτροπή.
Η Επιτροπή Νομικών Θεμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απέρριψε ομόφωνα τη νομική βάση που πρότεινε η Επιτροπή για το SAFE, δηλαδή το άρθρο 122 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Αυτό είναι κάτι περισσότερο από μια απλή νομική-τεχνοκρατική λεπτομέρεια: το άρθρο 122 επιτρέπει στην Επιτροπή να επικαλεστεί την επείγουσα ανάγκη για να παρακάμψει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και να εξασφαλίσει την έγκριση των προτάσεών της μόνο με ειδική πλειοψηφία στο Συμβούλιο. Καθώς οι αποφάσεις για την εξωτερική πολιτική λαμβάνονται με συναίνεση, ο σκοπός αυτού του ελιγμού είναι να εξαλειφθούν τα πιθανά βέτο από τις σκεπτικιστικές χώρες-μέλη.
Ιστορικά χρησιμοποιούμενη για κρίσεις όπως η COVID-19, αυτή η διαδικασία τώρα χρησιμοποιείται ως όπλο από τα «γεράκια» της Επιτροπής, με επικεφαλής την πρόεδρό της, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για να θέσουν σε εφαρμογή την έννοια του «επανεξοπλισμού». Η φον ντερ Λάιεν, μαζί με την Ύπατη Εκπρόσωπο για την Εξωτερική Πολιτική Κάγια Κάλας , πρώην πρωθυπουργό της Εσθονίας, βασίστηκε σε κινδυνολογική ρητορική , υπερβάλλοντας τις εξωτερικές απειλές - ιδιαίτερα από τη Ρωσία - για να δικαιολογήσει αυτή την βιασύνη. Αυτή η αφήγηση που βασίζεται στον φόβο πιέζει όλα τα κράτη μέλη να ευθυγραμμιστούν με μια ατζέντα ασφαλείας με επίκεντρο τη Ρωσία, η οποία συχνά έρχεται σε αντίθεση με τις δικές τους προτεραιότητες: είναι αλήθεια ότι η Ρωσία αναμφισβήτητα θεωρείται σοβαρή απειλή στις χώρες της Βαλτικής και την Πολωνία, εξ ου και η υποστήριξη για σκληροπυρηνικές πολιτικές, αλλά η Ουγγαρία και η Σλοβακία, αντίθετα, έχουν από καιρό υποστηρίξει έναν τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία μέσω διαπραγματεύσεων . Και η Ισπανία και η Ιταλία αντιμετωπίζουν τη μετανάστευση και τα αποτυχημένα κράτη στη νότια Μεσόγειο, όχι τη Ρωσία, ως τους κύριους κινδύνους ασφαλείας τους.
Ωστόσο, η κίνηση της Επιτροπής αποτελεί σημαντική υπέρβαση, θέτοντας στο περιθώριο το Κοινοβούλιο και ενδεχομένως ορισμένα κράτη μέλη, μια διαδικασία που υπονομεύει τη δημοκρατία. Επικαλούμενη την επείγουσα ανάγκη, η Επιτροπή επιδιώκει να επιταχύνει την SAFE χωρίς τον έλεγχο που απαιτείται για μια τέτοια μετασχηματιστική αλλαγή. Η απόρριψη αυτής της οδού από την Νομική Επιτροπή υπογραμμίζει την αποτυχία της Επιτροπής να δικαιολογήσει αυτήν την επείγουσα ανάγκη ή να εξηγήσει γιατί αγνοήθηκαν εναλλακτικές νομικές οδοί.
Εγκύκλιος
Εγγραφείτε τώρα στην εβδομαδιαία μας συλλογή και μην χάσετε ούτε στιγμή τους αγαπημένους σας συνεργάτες και δημοσιογράφους του RS, καθώς και αναλύσεις, απόψεις και ειδήσεις του προσωπικού που προωθούν ένα θετικό, αμερόληπτο όραμα για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.
Αυτή η ψηφοφορία είναι διαδικαστική — δεν πρέπει να συγχέεται με μια στάση αρχών κατά του επανεξοπλισμού. Στην πραγματικότητα, η μαχητική πλειοψηφία του Κοινοβουλίου, που αποτελείται από κόμματα της κεντροδεξιάς και της κεντροαριστεράς, έχει υποστηρίξει την ιδέα σε ψήφισμα επί του θέματος. Η αντίθεση προήλθε κυρίως από τους δεξιούς Πατριώτες για την Ευρώπη (την πολιτική ομάδα που περιλαμβάνει το κόμμα του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν και τον Γαλλικό Εθνικό Συναγερμό , που είναι σήμερα το πιο δημοφιλές κόμμα στη Γαλλία), την Αριστερά και ορισμένους ανεξάρτητους ευρωβουλευτές.
Η ψηφοφορία στην Νομική Επιτροπή παραμένει επικεντρωμένη σε τεχνικές λεπτομέρειες. Ορισμένοι ευρωβουλευτές, ιδίως από τη Γαλλία, πιέζουν ακόμη και για μια ισχυρότερη ρήτρα « αγορά ευρωπαϊκών προϊόντων » στο SAFE προς όφελος της βιομηχανίας όπλων της ηπείρου, της οποίας οι λομπίστες δραστηριοποιούνται ολοένα και περισσότερο στις Βρυξέλλες. Το Κοινοβούλιο ή τα ειδικά όργανά του, όπως οι επιτροπές εξωτερικών υποθέσεων και άμυνας και ασφάλειας, δεν έχουν μέχρι στιγμής αντιμετωπίσει το ζήτημα με στρατηγική σαφήνεια — όπως θέτοντας ερωτήματα σχετικά με τον σκοπό του SAFE, τους επιδιωκόμενους αντιπάλους της ΕΕ ή γιατί μια τόσο μαζική στρατιωτική συγκέντρωση είναι απαραίτητη με τόσο επείγοντα τρόπο.
Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι ότι η προσπάθεια στρατιωτικοποίησης της ΕΕ επιδεινώνει την παραμέληση της διπλωματίας. Ενώ οι ελίτ ενδίδουν σε αυτές τις αυταπάτες, οι πολίτες της ΕΕ φαίνεται να είναι πολύ πιο επιφυλακτικοί σχετικά με τη δραματική αύξηση των αμυντικών δαπανών. Επιπλέον, η ΕΕ, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, δεν έχει ούτε την ικανότητα να διατηρήσει αυτή την πορεία, ούτε την προστασία που απολαμβάνουν οι ΗΠΑ, όπως το να βρίσκονται ανάμεσα σε δύο ωκεανούς και να βρίσκονται ανάμεσα σε μη απειλητικούς γείτονες.
Εν τω μεταξύ, στην επιδίωξή της για μια άπιαστη σκληρή δύναμη, η ΕΕ είναι απασχολημένη με το να σπαταλά την ήπια δύναμη που συνήθιζε να ορίζει την παγκόσμια επιρροή της, να κλείνει τα μάτια στα εγκλήματα του Ισραήλ στη Γάζα, να υποβαθμίζει την οπισθοδρόμηση της δημοκρατίας στην Τουρκία και να υποκύπτει σε αυταρχικούς ηγέτες όπως ο Αλίγιεφ του Αζερμπαϊτζάν - όλα αυτά στην καλύτερη περίπτωση για οριακά κέρδη.
Μια ψηφοφορία στην Νομική Επιτροπή δεν θα αντιμετωπίσει όλα αυτά τα ζητήματα, αλλά προσφέρει μια μικρή αχτίδα ελπίδας. Θα μπορούσε να επιβραδύνει τη διαδικασία στρατιωτικοποίησης, επιτρέποντας στους αιρετούς αντιπροσώπους και τα κράτη μέλη να εξετάσουν λεπτομερώς τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του SAFE, να αμφισβητήσουν την υπερβολική προσέγγιση της Επιτροπής που βασίζεται στον φόβο και να δώσουν προτεραιότητα στη διπλωματία με τους αντιπάλους. Εάν η Επιτροπή επιμείνει στην κατάληψη της εξουσίας, είναι πιθανό να προσβληθεί, από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή τα κράτη μέλη, στο Δικαστήριο της ΕΕ.
Η απερίσκεπτη φιλοδοξία να μιμηθεί την υπεροχή αμερικανικού τύπου χωρίς την ισχύ ή την προστασία της, κινδυνεύει να εδραιώσει ένα στρατιωτικοποιημένο μέλλον για την Ευρώπη εις βάρος των δημοκρατικών αρχών της, των ποικίλων αναγκών ασφαλείας της και της επιβίωσής της σε μια περιοχή όπου τα λάθη θα μπορούσαν να αποδειχθούν καταστροφικά.
