Μπορεί το Πακιστάν, παγιδευμένο ανάμεσα στο Ιράν και τη Σαουδική Αραβία, να παραμείνει ουδέτερο για πολύ;
Καθώς το Ιράν χτυπά στόχους στον Κόλπο, το Πακιστάν πλοηγείται σε συμμαχία με το Ριάντ, αποφεύγοντας παράλληλα την αντιπαράθεση με την Τεχεράνη. Αλλά με την κλιμάκωση του πολέμου, η στάση αυτή θα είναι δύσκολο να διατηρηθεί, λένε οι αναλυτές.
![Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, επισκέφθηκε το Ιράν πέρυσι τον Μάιο, λίγες ημέρες μετά την τετραήμερη σύγκρουση του Πακιστάν με την Ινδία, κατά τη διάρκεια της οποίας συναντήθηκε με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν και τον Ανώτατο Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος δολοφονήθηκε σε επίθεση ΗΠΑ-Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου 2026. [Αρχείο: Handout/Γραφείο του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν]](https://www.aljazeera.com/wp-content/uploads/2026/03/2025-05-26T173413Z_2133136927_RC2TPEAV1OU2_RTRMADP_3_IRAN-PAKISTAN-1772753233.jpg?resize=770%2C513&quality=80)
Ισλαμαμπάντ, Πακιστάν – Οι επιπτώσεις ενός πολέμου στον οποίο οι επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ έχουν σκοτώσει περισσότερους από χίλιους ανθρώπους στο Ιράν, συμπεριλαμβανομένου του ανώτατου ηγέτη της χώρας Αλί Χαμενεΐ, και ιρανικοί πύραυλοι και μη επανδρωμένα αεροσκάφη έχουν πέσει στο Ισραήλ σε αντίποινα, γίνονται βαθιά αισθητές στο Πακιστάν.
Έξι χώρες του Κόλπου έχουν επίσης δεχθεί ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη, θέτοντας το Πακιστάν σε δύσκολη θέση.
Προτεινόμενες Ιστορίες
λίστα με 4 στοιχεία- λίστα 1 από 4«Απλώς προσευχόμασταν»: Πακιστανοί φοιτητές αφηγούνται την απόδρασή τους από το Ιράν που χτυπήθηκε από τον πόλεμο
- λίστα 2 από 4Δέκα νεκροί σε διαμαρτυρία υπέρ του Ιράν στο προξενείο των ΗΠΑ στο Καράτσι του Πακιστάν
- λίστα 3 από 4Οργή στους δρόμους του Πακιστάν, 20 νεκροί, μετά από αμερικανο-ισραηλινή επιδρομή που σκότωσε τον Χαμενεΐ
- λίστα 4 από 4Παγκόσμια αντίδραση στη δολοφονία του Χαμενεΐ του Ιράν από τις δυνάμεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ
Η χώρα μοιράζεται σύνορα 900 χιλιομέτρων (559 μιλίων) με το Ιράν στα νοτιοδυτικά της και εκατομμύρια εργαζόμενοι της κατοικούν στη Σαουδική Αραβία και σε άλλες χώρες του Κόλπου.
Από τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, το Ισλαμαμπάντ έχει επίσης ενισχύσει τους δεκαετιών δεσμούς του με το Ριάντ, υπογράφοντας μια επίσημη συμφωνία αμοιβαίας άμυνας που δεσμεύει κάθε πλευρά να αντιμετωπίζει την επιθετικότητα εναντίον της άλλης ως επιθετικότητα εναντίον και των δύο.
Καθώς τα ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και οι βαλλιστικοί πύραυλοι συνεχίζουν να στοχεύουν κράτη του Κόλπου , το ερώτημα που τίθεται με ολοένα και μεγαλύτερη επείγουσα σημασία στο Πακιστάν είναι τι θα κάνει στη συνέχεια το Ισλαμαμπάντ εάν βρεθεί να εμπλέκεται στον πόλεμο.
Η απάντηση της Ισλαμαμπάντ μέχρι στιγμής ήταν να δουλεύει μανιωδώς τα τηλέφωνα, εμπλέκοντας περιφερειακούς ηγέτες, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν και της Σαουδικής Αραβίας.
Όταν οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις σκότωσαν τον Ανώτατο Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ στις 28 Φεβρουαρίου, το Πακιστάν καταδίκασε τις επιθέσεις ως «αδικαιολόγητες». Μέσα σε λίγες ώρες, καταδίκασε επίσης τα αντίποινα του Ιράν σε κράτη του Κόλπου ως «κατάφωρες παραβιάσεις της κυριαρχίας».
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ, ο οποίος συμμετείχε σε συνάντηση του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας στο Ριάντ όταν ξεκίνησε η σύγκρουση την περασμένη εβδομάδα, ξεκίνησε αυτό που αργότερα περιέγραψε ως «επικοινωνία πεζών» μεταξύ Τεχεράνης και Ριάντ.
Μιλώντας στη Γερουσία στις 3 Μαρτίου και σε συνέντευξη Τύπου αργότερα την ίδια ημέρα, ο Νταρ αποκάλυψε ότι είχε υπενθυμίσει προσωπικά στον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί τις αμυντικές υποχρεώσεις του Πακιστάν έναντι της Σαουδικής Αραβίας.
«Έχουμε μια αμυντική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία και όλος ο κόσμος το γνωρίζει», είπε ο Νταρ. «Είπα στην ιρανική ηγεσία να φροντίσει για τη συμφωνία μας με τη Σαουδική Αραβία».
Ο Αραγτσί, είπε, ζήτησε εγγυήσεις ότι το σαουδαραβικό έδαφος δεν θα χρησιμοποιηθεί για επίθεση στο Ιράν. Ο Νταρ είπε ότι έλαβε αυτές τις διαβεβαιώσεις από το Ριάντ και απέδωσε στην παρασκηνιακή ανταλλαγή τον περιορισμό της κλίμακας των ιρανικών επιθέσεων στο βασίλειο.
Στις 5 Μαρτίου, ο πρεσβευτής του Ιράν στη Σαουδική Αραβία, Αλιρεζά Εναγιατί, δήλωσε ότι η χώρα του χαιρέτισε τη δέσμευση της Σαουδικής Αραβίας να μην επιτρέψει τη χρήση του εναέριου χώρου ή του εδάφους της κατά τη διάρκεια του συνεχιζόμενου πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
«Εκτιμούμε αυτό που έχουμε επανειλημμένα ακούσει από τη Σαουδική Αραβία - ότι δεν επιτρέπει να χρησιμοποιηθεί ο εναέριος χώρος, τα ύδατα ή το έδαφός της εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», δήλωσε σε συνέντευξή του.
Αλλά μόλις μια μέρα αργότερα, τις πρώτες πρωινές ώρες της 6ης Μαρτίου, το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας επιβεβαίωσε ότι αναχαίτισε τρεις βαλλιστικούς πυραύλους που στόχευαν την αεροπορική βάση Πρίγκιπα Σουλτάν του βασιλείου. Και ώρες αργότερα, ο στρατάρχης του Πακιστάν Ασίμ Μουνίρ βρισκόταν στο Ριάντ, όπου συναντήθηκε με τον υπουργό Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπα Χαλίντ μπιν Σαλμάν, όπου «συζήτησαν τις ιρανικές επιθέσεις στο Βασίλειο και τα μέτρα που απαιτούνται για την αναχαίτισή τους στο πλαίσιο» του αμοιβαίου αμυντικού συμφώνου τους, ανέφερε ο Σαουδάραβας υπουργός σε ανάρτηση στο X.
Καθώς ο πόλεμος κλιμακώνεται, οι αναλυτές λένε ότι η διέλευση του Πακιστάν σε τεντωμένο σχοινί μεταξύ δύο στενών εταίρων θα μπορούσε να γίνει όλο και πιο δύσκολη.
Μια αμυντική συμφωνία υπό πίεση
![Ένα μήνα μετά την επίσκεψη του Ιρανού προέδρου στην Ισλαμαμπάντ, ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ συναντήθηκε με τον Σαουδάραβα πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν στο Ριάντ τον Σεπτέμβριο του 2025 για να υπογράψουν αμυντική συμφωνία. [Αρχείο: Handout/Saudi Press Agency μέσω Reuters]](https://www.aljazeera.com/wp-content/uploads/2026/03/2025-09-17T193003Z_2033872192_RC2VTGAIIE3P_RTRMADP_3_SAUDI-PAKISTAN-DEFENCE-1772753571.jpg?w=770&resize=770%2C700&quality=80)
Η Συμφωνία Στρατηγικής Αμοιβαίας Άμυνας, που υπογράφηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2025 στο Ριάντ από τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και τον πρωθυπουργό Σεχμπάζ Σαρίφ, μαζί με τον αρχηγό του στρατού Ασίμ Μουνίρ, ήταν η σημαντικότερη επίσημη αμυντική δέσμευση που είχε αναλάβει το Πακιστάν εδώ και δεκαετίες.
Η κεντρική του ρήτρα ορίζει ότι οποιαδήποτε επιθετικότητα εναντίον οποιασδήποτε χώρας θα θεωρείται επιθετικότητα εναντίον και των δύο. Η διατύπωση διαμορφώθηκε με βάση τις αρχές συλλογικής άμυνας παρόμοιες με το Άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, αν και οι αναλυτές έχουν προειδοποιήσει κατά της ερμηνείας της ως αυτόματης ενεργοποίησης για στρατιωτική επέμβαση.
Η συμφωνία ακολούθησε τις επιθέσεις του Ισραήλ τον Σεπτέμβριο του 2025 εναντίον αξιωματούχων της Χαμάς στη Ντόχα, ένα γεγονός που κλόνισε την εμπιστοσύνη στις εγγυήσεις ασφαλείας των ΗΠΑ στα έξι κράτη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου: Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Ομάν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Το Πακιστάν, το οποίο διαθέτει πυρηνικά όπλα, διατηρεί στρατιωτική σχέση με τη Σαουδική Αραβία εδώ και δεκαετίες, σύμφωνα με την οποία περίπου 1.500 έως 2.000 πακιστανοί στρατιώτες παραμένουν σταθμευμένοι στο βασίλειο.
Τώρα η συμφωνία δοκιμάζεται υπό συνθήκες που καμία από τις δύο πλευρές δεν περίμενε.
Ο Umer Karim, αναπληρωτής ερευνητής στο Κέντρο Έρευνας και Ισλαμικών Σπουδών King Faisal με έδρα το Ριάντ, χαρακτήρισε την τρέχουσα δύσκολη θέση του Πακιστάν αποτέλεσμα ενός λανθασμένου υπολογισμού.
Το Ισλαμαμπάντ, υποστήριξε, πιθανότατα δεν περίμενε ποτέ να βρεθεί παγιδευμένο ανάμεσα στην Τεχεράνη και το Ριάντ, ιδιαίτερα μετά την προσέγγιση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας και Ιράν, η οποία διεξήχθη με τη μεσολάβηση της Κίνας, το 2023.
«Οι Πακιστανοί ηγέτες ήταν πάντα προσεκτικοί ώστε να μην κάνουν μια επίσημη βουτιά σε σχέση με την άμυνα της Σαουδικής Αραβίας. Αυτό έγινε για πρώτη φορά από τον νυν αρχηγό του στρατού και, παρόλο που τα πιθανά οφέλη είναι μεγάλα, το ίδιο ισχύει και για το κόστος», δήλωσε ο Καρίμ στο Al Jazeera.
«Ίσως αυτή να είναι η τελευταία φορά που οι Σαουδάραβες θα δοκιμάσουν το Πακιστάν και, αν το Πακιστάν δεν εκπληρώσει τις δεσμεύσεις του τώρα, η σχέση θα υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά», πρόσθεσε.
Το 2015, απέρριψε ένα άμεσο αίτημα της Σαουδικής Αραβίας να ενταχθεί στον στρατιωτικό συνασπισμό που μάχεται στην Υεμένη, μετά από κοινοβουλευτικό ψήφισμα που όριζε ότι η χώρα πρέπει να παραμείνει ουδέτερη.
Ο Aziz Alghashian, ανώτερος μη μόνιμος ερευνητής στο Διεθνές Φόρουμ του Κόλπου στο Ριάντ, επεσήμανε αυτό το επεισόδιο. «Ο περιορισμός της συνθήκης Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν είναι σαφής. Οι συνθήκες είναι τόσο ισχυρές όσο οι πολιτικοί υπολογισμοί και η πολιτική βούληση πίσω από αυτές», δήλωσε ο Alghashian στο Al Jazeera.
Αλλά ο Ιλχάν Νιάζ, καθηγητής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Κουάιντ-ε-Αζάμ του Ισλαμαμπάντ, δήλωσε ότι εάν η Σαουδική Αραβία αισθανθεί ότι απειλείται αρκετά από το Ιράν ώστε να ζητήσει επίσημα στρατιωτική βοήθεια από το Πακιστάν, «το Πακιστάν θα σπεύσει να βοηθήσει τη Σαουδική Αραβία».
«Το αντίθετο θα υπονόμευε την αξιοπιστία του Πακιστάν», δήλωσε στο Al Jazeera.
Ο περιορισμός του Ιράν
Ο παράγοντας που περιπλέκει την κατάσταση για το Πακιστάν είναι ότι δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά να αντιμετωπίζει το Ιράν απλώς ως αντίπαλο εάν το Ριάντ ζητήσει στρατιωτική βοήθεια.
Οι δύο χώρες μοιράζονται μακρά και πορώδη σύνορα, διατηρούν σημαντικούς εμπορικούς δεσμούς και πρόσφατα έχουν εντείνει τις διπλωματικές τους σχέσεις. Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν επισκέφθηκε την Ισλαμαμπάντ τον Αύγουστο του 2025 και οι δύο κυβερνήσεις διατηρούν μια σειρά από επίσημες και παρασκηνιακές επαφές.
Ο Νιάζ αναγνώρισε ότι η Τεχεράνη υπήρξε επίσης «δύσκολος γείτονας», επισημαίνοντας την ανταλλαγή διασυνοριακών επιθέσεων τον Ιανουάριο του 2024 που ξεκίνησε το Ιράν ως απόδειξη της απρόβλεπτης σχέσης.
Ακόμα κι έτσι, είπε ότι το Πακιστάν έχει «ζωτικά εθνικά συμφέροντα» στη διασφάλιση της σταθερότητας και της εδαφικής ακεραιότητας του Ιράν.
«Η κατάρρευση του Ιράν σε εμφύλιο πόλεμο, ο κατακερματισμός του σε εμπόλεμα κράτη και η επέκταση της ισραηλινής επιρροής στα δυτικά σύνορα του Πακιστάν είναι όλες εξελίξεις που ανησυχούν σε μεγάλο βαθμό, και δικαίως, την Ισλαμαμπάντ», είπε.
Οι εγχώριες επιπτώσεις από τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ και η απάντηση του Ιράν ήταν ήδη άμεσες.
Ο στρατός αναπτύχθηκε και επιβλήθηκε τριήμερη απαγόρευση της κυκλοφορίας στο Γκιλγκίτ-Μπαλτιστάν, μετά τον θάνατο τουλάχιστον 23 ανθρώπων σε διαδηλώσεις σε όλο το Πακιστάν μετά τη δολοφονία του Χαμενεΐ. Οι διαμαρτυρίες καθοδηγήθηκαν σε μεγάλο βαθμό από την σιιτική κοινότητα του Πακιστάν, η οποία εκτιμάται ότι αποτελεί μεταξύ 15 και 20% του πληθυσμού των 250 εκατομμυρίων, η οποία ιστορικά έχει κινητοποιηθεί γύρω από εξελίξεις που αφορούν το Ιράν.
Η βίαιη σεκταριστική ιστορία του Πακιστάν προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο κινδύνου.
Η Ταξιαρχία Ζαϊναμπιγιούν, μια σιιτική πολιτοφυλακή πακιστανικής καταγωγής που εκπαιδεύεται, χρηματοδοτείται και διοικείται από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, έχει στρατολογήσει χιλιάδες μαχητές από το Πακιστάν την τελευταία δεκαετία. Ενώ πολλοί πολέμησαν στη Συρία εναντίον του ISIS (ISIS), πολλοί Σύροι ακτιβιστές τους κατηγορούν ότι διαπράττουν θρησκευτική βία.
Πριν από δύο χρόνια, η βορειοδυτική περιοχή Kurram του Πακιστάν, η κύρια περιοχή στρατολόγησης των Zainabiyoun, είδε περισσότερους από 130 ανθρώπους να σκοτώνονται σε θρησκευτικές συγκρούσεις μόνο τις τελευταίες εβδομάδες του 2024.
Το Πακιστάν απαγόρευσε επίσημα την ομάδα το 2024, αλλά πολλοί πιστεύουν ότι ο χαρακτηρισμός αυτός δεν έχει κάνει πολλά για να διαλύσει τα δίκτυά της.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι μαχητές που έχουν σκληραγωγηθεί στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας θα μπορούσαν, εάν η σύγκρουση του Ιράν με τους εταίρους του Πακιστάν στον Κόλπο επιδεινωθεί, να μετατοπιστούν από αμυντική σε επιθετική στάση σε πακιστανικό έδαφος.
«Το Ιράν έχει σημαντική επιρροή στις σιιτικές οργανώσεις στο Πακιστάν», δήλωσε στο Al Jazeera ο αναλυτής ασφαλείας Amir Rana, με έδρα το Ισλαμαμπάντ, εκτελεστικός διευθυντής του Πακιστανικού Ινστιτούτου Ειρηνευτικών Σπουδών. «Και μετά έχουμε το Μπαλουχιστάν, το οποίο είναι ήδη μια εξαιρετικά ασταθής περιοχή. Εάν υπάρξει οποιαδήποτε αντιπαράθεση, οι επιπτώσεις για το Πακιστάν θα είναι σοβαρές».
Η επαρχία Μπαλουχιστάν του Πακιστάν συνορεύει με το Ιράν και αποτελεί σημείο αναφοράς για ένα αυτονομιστικό κίνημα δεκαετιών. «Αυτή η πραγματικότητα δεν μπορεί να αγνοηθεί», δήλωσε ο Μουχάμαντ Χατίμπι, πολιτικός αναλυτής με έδρα την Τεχεράνη, επισημαίνοντας ότι η ίδια η γεωγραφία περιορίζει τις επιλογές του Ισλαμαμπάντ.
«Οποιαδήποτε αντίληψη ότι το Ισλαμαμπάντ τάσσεται στρατιωτικά εναντίον της Τεχεράνης θα μπορούσε να πυροδοτήσει εσωτερικές θρησκευτικές διαιρέσεις με τρόπους που ένας ολοκληρωτικός περιφερειακός πόλεμος θα καθιστούσε πολύ δύσκολο να τον περιορίσει», δήλωσε ο Χατίμπι στο Al Jazeera.
![Ξέσπασε βία στο Πακιστάν μετά την είδηση για τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις στο Ιράν που σκότωσαν τον Ανώτατο Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, στις 28 Φεβρουαρίου. Τουλάχιστον 23 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε βίαιες συγκρούσεις σε όλη τη χώρα, με τουλάχιστον 10 ανθρώπους να σκοτώνονται στο Καράτσι κατά τη διάρκεια διαμαρτυρίας έξω από το Γενικό Προξενείο των ΗΠΑ. [Akhtar Soomro/Reuters]](https://www.aljazeera.com/wp-content/uploads/2026/03/2026-03-01T152518Z_797272407_RC2NVJALJ3YW_RTRMADP_3_IRAN-CRISIS-PAKISTAN-PROTESTS-1772753695.jpg?w=770&resize=770%2C513&quality=80)
Ποιες είναι οι επιλογές του Πακιστάν;
Οι αναλυτές λένε ότι η άμεση επιθετική στρατιωτική δράση κατά του Ιράν, όπως η ανάπτυξη μαχητικών αεροσκαφών ή η διεξαγωγή επιθέσεων σε ιρανικό έδαφος, δεν αποτελεί ρεαλιστική επιλογή για το Πακιστάν, δεδομένων των εσωτερικών περιορισμών του.
Ο Ράνα περιγράφει την τρέχουσα στάση του Ισλαμαμπάντ ως μια προσπάθεια να κατευνάσει και τις δύο πλευρές.
«Η κύρια απειλή του Ιράν είναι μέσω αεροπορικών επιθέσεων με χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων, και αυτός είναι ένας τομέας όπου το Πακιστάν μπορεί να βοηθήσει και να παράσχει βοήθεια στη Σαουδική Αραβία. Αλλά αυτό θα σήμαινε ότι το Πακιστάν θα γινόταν μέρος του πολέμου, και αυτό αποτελεί ένα σημαντικό ερωτηματικό», είπε.
Πρόσθεσε ότι η πιο βιώσιμη επιλογή για το Πακιστάν θα μπορούσε να είναι η παροχή μυστικής επιχειρησιακής υποστήριξης στη Σαουδική Αραβία, διατηρώντας παράλληλα διπλωματική σχέση με το Ιράν.
Ο Αλγκάσιαν συμφώνησε επίσης· προσδιόρισε τη συνεργασία στον τομέα της αεροπορικής άμυνας ως τον πιο συγκεκριμένο ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει το Πακιστάν — θα ήταν «στρατιωτικά ουσιαστικός και πολιτικά υπερασπίσιμος».
«Θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη δημιουργία μεγαλύτερης ικανότητας αεράμυνας», είπε. «Αυτό είναι απτό, είναι αμυντικό και είναι προς το συμφέρον του Πακιστάν η Σαουδική Αραβία να γίνει πιο σταθερή και ευημερούσα».
Ο Καρίμ, ωστόσο, προειδοποίησε ότι το παράθυρο για την άσκηση ισορροπίας στο Πακιστάν μπορεί να κλείνει πιο γρήγορα από ό,τι αντιλαμβάνεται το Ισλαμαμπάντ.
«Καθώς η κατάσταση φτάνει σε οριακό σημείο και καθώς οι ενεργειακές εγκαταστάσεις και οι υποδομές της Σαουδικής Αραβίας πλήττονται, είναι μόνο θέμα χρόνου η Σαουδική Αραβία να ζητήσει από το Πακιστάν να συνεισφέρει στην άμυνά της», είπε.
Πρόσθεσε ότι εάν το Πακιστάν αναπτύξει μέσα αεράμυνας στη Σαουδική Αραβία, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να αφήσει την δική του αεράμυνα επικίνδυνα εκτεθειμένη, ενώ η βαθύτερη εμπλοκή θα μπορούσε να έχει πολιτικό κόστος εντός της χώρας.
Προς το παρόν, το ισχυρότερο χαρτί του Ισλαμαμπάντ παραμένει η διπλωματία, χρησιμοποιώντας την πρόσβασή του τόσο στο Ριάντ όσο και στην Τεχεράνη και την εμπιστοσύνη που έχει συσσωρεύσει. Ο Χατίμπι δήλωσε ότι το Πακιστάν θα πρέπει να προστατεύσει αυτή τη θέση «με κάθε κόστος».
«Η πιο ρεαλιστική τοποθέτηση του Πακιστάν είναι ως μεσολαβητής και η αξιοποίηση των σχέσεών του και με τις δύο πλευρές. Είναι εξαιρετικά απίθανο το Πακιστάν να αναπτύξει δυνάμεις σε έναν αντι-ιρανικό συνασπισμό. Οι κίνδυνοι θα υπερτερούσαν των οφελών», είπε.
Τα διακυβεύματα για το Πακιστάν
Το λιγότερο ευνοϊκό σενάριο για την Ισλαμαμπάντ θα ήταν μια συλλογική απόφαση του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου για άμεση είσοδο στον πόλεμο, και τα προειδοποιητικά σημάδια πληθαίνουν.
Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν δηλώσει και οι δύο ότι οι ιρανικές επιθέσεις «ξεπέρασαν την κόκκινη γραμμή».
Σε κοινή δήλωση που εκδόθηκε την 1η Μαρτίου από τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Μπαχρέιν, την Ιορδανία, το Κουβέιτ, το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ, αναφέρεται ότι «επιβεβαιώνουν το δικαίωμα στην αυτοάμυνα απέναντι σε αυτές τις επιθέσεις».
Για το Πακιστάν, μια τέτοια κλιμάκωση θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες.
Από οικονομικής άποψης, με εκατομμύρια Πακιστανούς εργαζόμενους να ζουν και να κερδίζουν τους μισθούς τους σε κράτη του Κόλπου, τα εμβάσματα από την περιοχή παρέχουν κρίσιμο συνάλλαγμα για μια οικονομία που εξακολουθεί να ανακάμπτει από μια κρίση ισοζυγίου πληρωμών.
Ο Χατίμπι δήλωσε ότι οποιοσδήποτε παρατεταμένος περιφερειακός πόλεμος που θα διαταράξει τις οικονομίες του Κόλπου θα επηρεάσει άμεσα την οικονομική κατάσταση του Πακιστάν.
«Οι τιμές της ενέργειας θα μπορούσαν επίσης να εκτοξευθούν, προσθέτοντας περαιτέρω πίεση», είπε, επισημαίνοντας τη μεγάλη εξάρτηση του Πακιστάν από τα κράτη του Κόλπου για τις ενεργειακές του ανάγκες.
Το Πακιστάν διαχειρίζεται ταυτόχρονα τη δική του στρατιωτική αντιπαράθεση με τους Αφγανούς Ταλιμπάν, η οποία ξεκίνησε δύο ημέρες πριν από τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ.
Ο Καρίμ προειδοποίησε ότι η βαθύτερη εμπλοκή στην περιφερειακή σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει εσωτερική αστάθεια.
«Η θρησκευτική σύγκρουση», είπε, «μπορεί να αναζωπυρωθεί, γυρίζοντας τη χώρα πίσω στην αιματηρή δεκαετία του 1990. Η κυβέρνηση έχει ήδη περιορισμένη πολιτική νομιμοποίηση και ένα τέτοιο περιστατικό θα την κάνει ακόμη πιο αντιδημοφιλή».
Ο Αλγκάσιαν τόνισε επίσης την απροθυμία του Πακιστάν να εμπλακεί στη σύγκρουση.
«Η Σαουδική Αραβία δεν θέλει να εμπλακεί σε αυτόν τον πόλεμο και σύρεται σε αυτόν. Το Πακιστάν σίγουρα δεν θα θέλει να συρθεί σε πόλεμο κάποιου άλλου στον οποίο δεν ήθελε να συρθεί. Απλώς δεν θα είχε κανένα νόημα», λέει.
Αλλά ο Νιάζ είπε ότι αν η κρίση τελικά αναγκάσει την Ισλαμαμπάντ να επιλέξει, ο υπολογισμός μπορεί να καταστεί αναπόφευκτος.
«Εάν η Τεχεράνη αναγκάσει το Πακιστάν να επιλέξει μεταξύ Ιράν και Σαουδικής Αραβίας, η επιλογή θα είναι αναμφίβολα υπέρ των Σαουδαράβων».
