Ισραηλινές δυνάμεις αναχαίτισαν τον παγκόσμιο στολίσκο Sumud κοντά στα Κύθηρα - Σφοδρές αντιδράσεις
Ισραηλινοί στρατιώτες επιβιβάστηκαν στα πλοία σε διεθνή ύδατα και κατέστρεψαν τις μηχανές και τις συσκευές επικοινωνίας - Πολλές αντιδράσεις - Τι δηλώνει η Αθήνα
Οι ισραηλινές στρατιωτικές δυνάμεις αναχαίτισαν σκάφη του στολίσκου Global Sumud που ταξίδευε προς τη Γάζα σε διεθνή ύδατα κοντά στην Ελλάδα, ανακοινώθηκε την Πέμπτη.
Σε ανάρτησή της στο Χ, η ομάδα Global Sumud Flotila, η οποία αρχικά απέπλευσε με 58 σκάφη που μετέφεραν ακτιβιστές και βοήθεια, με στόχο να σπάσει τον ισραηλινό ναυτικό αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας, ανέφερε ότι τα σκάφη της αναχαιτίστηκαν με μια «παράνομη πράξη», όπως τη χαρακτήρισε.
Ο αριθμός των σκαφών στα οποία επενέβησαν οι ισραηλινές δυνάμεις δεν είναι προς το παρόν σαφής. Το ραδιόφωνο του ισραηλινού στρατού, επικαλούμενο ανώνυμη στρατιωτική πηγή, δήλωσε ότι επτά από τα 58 σκάφη αναχαιτίστηκαν κοντά στα Κύθηρα.
Ο στολίσκος δήλωσε ότι είχε χάσει την επαφή με 11 σκάφη. Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε στη συνέχεια ότι οι δυνάμεις είχαν συλλάβει 175 άτομα από περισσότερα από 20 σκάφη.
«Περίπου 175 ακτιβιστές από περισσότερες από 20 πλοία... παίρνουν τώρα ειρηνικά το δρόμο τους προς το Ισραήλ», ανέφερε το υπουργείο σε ανακοίνωσή του, η οποία περιλάμβανε ένα βίντεο με τους ακτιβιστές πάνω σε πλοίο του ισραηλινού ναυτικού.
'Επαγγελματισμός και αποφασιστικότητα'
Οι αναχαιτίσεις ξεκίνησαν τις πρώτες πρωινές ώρες της Πέμπτης, σε απόσταση μεγαλύτερη των 600 ναυτικών μιλίων από τις ακτές της Γάζας, εκτός μεν των Ελληνικών χωρικών υδάτων αλλά εντός της ζώνης έρευνας και διάσωσης που εποπτεύουν οι ελληνικές αρχές.
«Τα σκάφη μας τα πλησίασαν στρατιωτικά ταχύπλοα, που αυτοπροσδιορίζονται ως σκάφη του "Ισραήλ", σημαδεύοντας με λέιζερ και ημιαυτόματα όπλα διατάζοντας τους συμμετέχοντες να μπουν μπροστά στα σκάφη και να γονατίσουν. Οι επικοινωνίες των σκαφών μπλοκάρονται και εκδόθηκε SOS», μοιράστηκε η ομάδα σε ανακοίνωσή της.
Ανέφεραν επίσης ότι πολλά πλοία του στολίσκου υπέστησαν ζημιές κατά τη «βίαιη επιδρομή», αφού ισραηλινοί στρατιώτες επιβιβάστηκαν και «αχρήστευσαν συστηματικά» πολλά πλοία.
Ο πρεσβευτής του Ισραήλ στα Ηνωμένα Έθνη Ντάνι Ντέινον δήλωσε ότι οι ισραηλινοί στρατιώτες ενήργησαν «με επαγγελματισμό και αποφασιστικότητα», σταματώντας αυτό που αποκάλεσε «προκλητικό στολίσκο» πριν φτάσει στα ισραηλινά ύδατα.
Δεν είναι ακόμη σαφές αν το Ισραήλ συνέλαβε όλους τους ακτιβιστές που επέβαιναν σε κάθε σκάφος που αναχαίτισε και τους επιβίβασε σε ισραηλινά σκάφη ή αν κάποιοι ακτιβιστές παραμένουν εγκλωβισμένοι στη θάλασσα.
Η ομάδα είχε δηλώσει ότι παραμένει αποφασισμένη να πλεύσει στη Γάζα για να παραδώσει τη βοήθεια και να ρίξει φως στη δυσχερή θέση του παλαιστινιακού λαού, ο οποίος, όπως είπε, έχει παραγκωνιστεί στις διεθνείς προτεραιότητες μετά τον πόλεμο με το Ιράν.
Το Ισραήλ έχει προηγουμένως περιγράψει τον στολίσκο ως πολιτική πρόκληση με υποτιθέμενους δεσμούς με τη Χαμάς, έναν χαρακτηρισμό που η ομάδα απέρριψε.
Τον Οκτώβριο του 2025, το Ισραήλ αναχαίτισε μια προηγούμενη αποστολή του στολίσκου Global Sumud, συλλαμβάνοντας περισσότερους από 450 ακτιβιστές, μεταξύ των οποίων η ακτιβίστρια για το κλίμα Γκρέτα Τούνμπεργκ και η ευρωβουλευτής Ρίμα Χασάν. Όλοι αφέθηκαν στη συνέχεια ελεύθεροι και επέστρεψαν στις χώρες τους.
Οι αντιδράσεις στην Ελλάδα
Σε έκτακτη συγκέντρωση διαμαρτυρίας, στις 6.00 το απόγευμα της Πέμπτης, έξω από το υπουργείο Εξωτερικών στην Αθήνα καλεί το March to Gaza μετά τις τελευταίες εξελίξεις.
«Σας καλούμε σε κάθε πόλη, σε κάθε γωνιά της Ελλάδας να βγούμε στους δρόμους για να υψώσουμε την φωνή μας ενάντια στην ελληνική συνενοχή αλλά και για να εγγυηθούμε ότι ο στόλος θα συνεχίσει την πορεία του προς τη Γάζα!», αναφέρει η οργάνωση.
Ακτιβιστές κάνουν λόγο για «παράνομη πράξη» και «καταπάτηση του διεθνούς δικαίου» ενώ καλούν την ελληνική κυβέρνηση να αναλάβει τις ευθύνες της, καθώς το περιστατικό σημειώθηκε σε διεθνή μεν ύδατα αλλά πολύ κοντά σε αυτά και με την Ελλάδα να έχει την ευθύνη για έρευνα και διάσωση.
«Τα ισραηλινά πολεμικά πλοία κινήθηκαν σε διεθνή ύδατα βορειοδυτικά της Κρήτης, εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων. Δεν είχε υπάρξει προηγούμενη συνεννόηση με τις ελληνικές αρχές. Οι ελληνικές αρχές δεν έχουν δικαίωμα παρέμβασης σε διεθνή ύδατα, παρά μόνο σε περίπτωση επιχείρησης έρευνας και διάσωσης. Σε περίπτωση που υπάρξει ανάγκη έρευνας και διάσωσης ελληνικά πλοία βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα. Κατόπιν σχετικής επικοινωνίας του ελληνικού με το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών τα ισραηλινά πλοία βρίσκονται ήδη σε κίνηση αποχώρησης από το σημείο και επιστροφής στη βάση τους» ανέφερε ενημέρωση του υπουργείου Εξωτερικών και αντίστοιχη ενημέρωση έκανε και το Υπουργείο Ναυτιλίας.
Από το τελευταίο διευκρινίστηκαν τα εξής: «Η Ελλάδα ως παράκτιο κράτος έχει αρμοδιότητα και υποχρέωση παροχής υπηρεσιών Έρευνας και Διάσωσης στην ελληνική περιοχή Έρευνας και Διάσωσης (Greek SRR region), στην οποία περιλαμβάνονται τόσο ελληνικά χωρικά ύδατα όσο και διεθνή ύδατα. Εντούτοις, το Λιμενικό Σώμα - Ελληνική Ακτοφυλακή δεν ασκεί αστυνομική ή προανακριτική αρμοδιότητα σε διεθνή ύδατα. Η αρμοδιότητά του εκεί εξαντλείται αυστηρά στον συντονισμό επιχειρήσεων Έρευνας και Διάσωσης. Σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, η δικαιοδοσία επί των πλοίων στην Ανοικτή Θάλασσα ανήκει αποκλειστικά στο Κράτος της Σημαίας τους (Flag State). Στο πλαίσιο των ανωτέρω, το Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ) του Λιμενικού Σώματος-ΕΛ.ΑΚΤ. ανταποκρίθηκε άμεσα σε μία εκπομπή σήματος κινδύνου (distress call) από σκάφος του Στολίσκου, ενώ έπλεε στα διεθνή ύδατα πέραν των 60 ναυτικών μιλίων δυτικά της Κρήτης. Περιπολικό σκάφος του Λιμενικού μετέβη άμεσα στο σημείο. Κατά την επικοινωνία μέσω VHF με το συγκεκριμένο και άλλα σκάφη πλησίον, οι κυβερνήτες τους δήλωσαν ότι δεν αντιμετωπίζουν κίνδυνο και ότι δεν αιτούνται ούτε επιθυμούν τη συνδρομή των ελληνικών αρχών. Ως εκ τούτου, καμία περαιτέρω ενέργεια δεν μπορούσε να αναληφθεί από τις ελληνικές αρχές. Στην περιοχή περίπου 50 ναυτικά μίλια νότια-νοτιοδυτικά του άκρου Ταινάρου (σε διεθνή πάντα ύδατα) βρίσκονταν χθες βράδυ περίπου 55 σκάφη του στολίσκου που έπλεαν προς νότια Κρήτη και 4 ισραηλινά πολεμικά σκάφη. Είχαν επίσης μεταβεί τρία περιπολικά του Λιμενικού Σώματος για την παροχή Έρευνας και Διάσωσης, σε περίπτωση που απαιτείτο. Πρωινές ώρες σήμερα ενημερώθηκε το ελληνικό Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας Διάσωσης (ΕΚΣΕΔ JRCC) από τον αντίστοιχο του Ισραήλ ότι 17 σκάφη του στολίσκου που είναι εγκαταλελειμμένα/ ακυβέρνητα σε διεθνή ύδατα και ότι οι επιβαίνοντες αυτών βρίσκονται σε ισραηλινά πολεμικά, καλά στην υγεία τους, για περαιτέρω ερωτήσεις. Μας απεστάλη και σχετική λίστα. Δεν είναι γνωστός ο αριθμός και η εθνικότητα των επιβαινόντων. Μετά από διερεύνηση από πλωτό του Λιμενικού Σώματος για την εξακρίβωση των σκαφών που είναι πράγματι εγκαταλελειμμένα/ακυβέρνητα, θα εκδοθεί από το Ενιαίο Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης η προβλεπόμενη αγγελία ασφαλείας προς ναυτιλλομένους».
Ένταση στη Βουλή των Ελλήνων
Το θέμα απασχόλησε και την Βουλή των Ελλήνων με την πρόεδρο της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου να παίζει ηχητικό 59 δευτερολέπτων από το μήνυμα των ισραηλινών δυνάμεων προς τον στολίσκο Global Sumund Flotilla, κατά την έναρξη τοποθέτησής της στην Ολομέλεια. Όπως εξήγησε, επρόκειτο για μήνυμα εκ μέρους του Ισραηλινού Πολεμικού Ναυτικού με το οποίο διεμήνυε πως η προσπάθεια του στολίσκου να σπάσει τον αποκλεισμό «ήταν δήθεν παραβίαση του διεθνούς δικαίου».
Εξηγώντας την κίνηση της να παίξει το ηχητικό απόσπασμα σημείωσε πως το κάνει «για να ακουστεί ότι πλοία που βρέθηκαν κάτω από την Πελοπόννησο και πάνω από την Κρήτη προσεγγίστηκαν από πολεμικό πλοίο του Ισραήλ σε διεθνή ύδατα που είναι όμως και ύδατα του πεδίου έρευνας και διάσωσης της ελληνικής επικράτειας». Ετσι η κα Κωνσαντοπούλου προχώρησε σε σφοδρή επίθεση για την μη αντίδραση της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι «αυτά τα ειρηνικά πλοία που πάνε να δώσουν παιδική τροφή στη Γάζαυπέστησαν πειρατεία» και υπογραμμίζοντας ότι κάτω από την Πελοπόννησο και πάνω από την Κρήτη «έχουν απαχθεί – είναι δηλαδή σε καθεστώς ομηρίας που αποτελεί διεθνές έγκλημα – δεκάδες άνθρωποι γνωστοί ακτιβιστές».
«Έχουμε ανεξάρτητη κυβέρνηση ή έχουμε πιόνια του Ισραηλινού κράτους την ώρα που η δικαιοσύνη αποφαίνεται ότι υπάρχει ζήτημα κατασκοπείας μέσω των υποκλοπών σε βάρος της χώρας και του μισού υπουργικού συμβουλίου;», αναρωτήθηκε ακόμα η Ζωή Κωνσταντοπούλου, η οποία απευθύνθηκε προσωπικά και στον παριστάμενο υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου. Στις επικρίσεις της προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας απάντησε σε έντονο ύφος ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ Δημήτρης Καιρίδης, που έκανε λόγο για «κακοπαιγμένο» θέατρο και πρόσθεσε ως προς την ουσία του θέματος: «Στα διεθνή ύδατα, είτε είναι δυτικά της Κρήτης, είτε νότια της Κρήτης, είτε νότια της Σικελίας οπουδήποτε απαξ και είναι διεθνή υπάρχουν δικαιώματα και υποχρεώσεις, οι ελληνικές αρχές έσπευσαν να προσφέρουν διάσωση, γύρισαν πίσω επειδή οι ίδιοι δεν ήθελαν να διασωθούν όπως δήλωσαν στο ελληνικό λιμενικό».
Διπλωματικές κινήσεις από Ιταλία
Το ιταλικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι έλαβε πληροφορίες σχετικά με την προσέγγιση ισραηλινών στρατιωτικών μονάδων στα σκάφη του Στόλου που απέπλευσαν τις τελευταίες ημέρες με προορισμό τη Γάζα.
Ο υπουργός Εξωτερικών Αντόνιο Ταγιάνι ζήτησε αμέσως από την Ομάδα Κρίσης, την πρεσβεία της Ιταλίας στο Τελ Αβίβ και την πρεσβεία της Ιταλίας στην Αθήνα να συλλέξουν πληροφορίες από τις ισραηλινές και ελληνικές αρχές, προκειμένου να προσδιοριστούν τα περιγράμματα της επιχείρησης και να δοθεί η δυνατότητα στην ιταλική κυβέρνηση να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία των Ιταλών πολιτών που επιβαίνουν στα σκάφη.
